انبیاء سۈرىسى — ئايەت 74

1) لۇت ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭ قەۋمى توغرىسىدىكى سۆزلەرنىڭ ئىزاھاتى:

• وَلُوطًا: لۇت ئەلەيھىسسالام، ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ قېرىندىشىنىڭ ئوغلى بولۇپ، ئۇنىڭغا ئىمان كەلتۈرگەن ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىرگە ھىجرەت قىلغان پەيغەمبەر.
• حُكْمًا: ھېكمەت ۋە ئادالەت بىلەن ھۆكۈم قىلىش، جىدەللىشىۋاتقان كىشىلەر ئارىسىدا توغرا ھۆكۈم چىقىرىش قابىلىيىتى.
• عِلْمًا: پەيغەمبەرلەرگە زۆرۈر بولغان دىن ئىلمى ۋە ئاللاھنىڭ ئەمرىنى چۈشىنىش.
• الْقَرْيَةِ: سەدۇم دېگەن شەھەر.
• الْخَبَائِثَ: يامان ۋە رەزىل ئىشلار، بولۇپمۇ ئەرلەرنىڭ ئەرلەرگە شەھۋەت قىلىشى، يول توسۇش ۋە باشقا گۇناھ-مەئسىيەتلەر.
• قَوْمَ سَوْءٍ: يامان ئىش قىلىدىغان، رەزىل خەلق.
• فَاسِقِينَ: ئاللاھنىڭ ئىتائىتىدىن چىققان، ئاسىيلىق قىلغۇچىلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە لۇت ئەلەيھىسسالامغا بەرگەن ئۇلۇغ نېمەتلەرنى ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ يامان ئاقىبىتىنى بايان قىلىدۇ. ئاللاھ لۇت ئەلەيھىسسالامغا ھېكمەت ۋە ئادالەت بىلەن ھۆكۈم قىلىش قابىلىيىتىنى، شۇنداقلا دىن ئىلمىنى ئاتا قىلدى. ئۇ كىشىلەر ئارىسىدىكى جىدەللەرنى ئادىللىق بىلەن ھەل قىلاتتى، ئاللاھنىڭ ئەمرىنى ۋە دىنىنى چوڭقۇر چۈشىنەتتى. ئاللاھ ئۇنى سەدۇم دېگەن شەھەردىن قۇتقۇزۇپ قالدى، ئۇ شەھەرنىڭ ئاھالىسى رەزىل ۋە يامان ئىشلارنى قىلىشتا چېگرىدىن ئاشقان ئىدى. ئۇلار ئەرلەرگە شەھۋەت قىلىش، يول توسۇش ۋە باشقا نۇرغۇن گۇناھلارنى قىلاتتى. ھەقىقەتەن ئۇلار يامان ئىش قىلىدىغان، ئاللاھنىڭ ئىتائىتىدىن چىققان، ئاسىيلىق قىلغۇچى بىر قەۋم ئىدى.

3) دەۋەت ۋە ئىبرەت:

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا ئۆزى خالىغان بەندىلىرىگە ھېكمەت ۋە ئىلىم ئاتا قىلىدۇ، شۇنداقلا تەقۋادار بەندىلىرىنى قەۋمىنىڭ يامانلىقىدىن قۇتقۇزىدۇ. لۇت ئەلەيھىسسالامنىڭ قىسسىسىدىن ئىبرەت ئېلىپ، بىز ھەر قانداق رەزىل ۋە يامان ئىشلاردىن يىراق تۇرۇشىمىز، ئاللاھنىڭ ئەمرىگە ئىتائەت قىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنى ھېكمەت ۋە ئىلىم بىلەن سىرلاشتۇرۇپ، يامان قەۋملەرنىڭ ئاقىبىتىدىن ساۋاق ئېلىشىمىزنى نەسىپ قىلغاي. ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار، كېلىڭلار، قۇرئان كەرىمنىڭ ئۆگەتلىرىنى چوڭقۇر ئويلىنىپ، ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىش ئۈچۈن ياخشى ئەمەللەرنى قىلايلى ۋە يامانلىقلاردىن يىراق بولايلى.