سوره انبیا — آیه 74

معانی کلمات:

• حُکمًا: داوری و قضاوت درست میان مردم، و نیز نبوت و حکمت.
• خَبائث: کارهای زشت و پلید، مانند عمل قوم لوط (همجنس‌بازی) و دیگر گناهان بزرگ.
• قوم سَوء: مردمان بد و ناپاک.
• فاسقین: خارج‌شدگان از طاعت خداوند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، نعمت‌های خود را بر حضرت لوط علیه‌السلام یادآوری می‌کند و می‌فرماید: ما به لوط، حکم و دانش عطا کردیم؛ یعنی او را پیامبر قرار دادیم و توانایی داوری عادلانه میان مردم و شناخت احکام و اسرار دین را به او بخشیدیم. همچنین او را از آن قریه‌ای که اهلش مرتکب اعمال زشت و پلید می‌شدند — یعنی شهر سَدوم — نجات دادیم. آن مردم، کارهای بسیار زشتی انجام می‌دادند که بزرگ‌ترین آن‌ها همجنس‌بازی و قطع راه و آزار مسافران بود. خداوند آنان را به دلیل این اعمال ناپاک، قومی بد و گناهکار معرفی می‌کند که از فرمان پروردگارشان خارج شده بودند و به همین سبب، عذاب الهی بر آنان نازل شد و لوط و خانواده‌اش از آن عذاب رهایی یافتند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. علم و حکمت، بزرگ‌ترین نعمت الهی است: خداوند به پیامبران خود، دانش و قدرت تشخیص حق از باطل می‌دهد و این نشان می‌دهد که علم و داوری عادلانه، از والاترین موهبت‌های الهی است که باید برای آن شکرگزار باشیم و در زندگی خود به دنبال علم نافع و حکمت باشیم.
2. نجات از گناه و گناهکاران، رحمت بزرگ خداوند است: همان‌گونه که لوط از میان قوم فاسد نجات یافت، خداوند نیز بندگان پاک و مؤمن خود را از محیط‌های آلوده به گناه رهایی می‌بخشد. این آیه به ما می‌آموزد که اگر در محیطی فاسد قرار گرفتیم، باید ایمان خود را حفظ کنیم و از خداوند بخواهیم ما را از آن محیط نجات دهد.
3. عاقبت گناه و فساد، نابودی است: قوم لوط به دلیل اعمال زشت خود، گرفتار عذاب شدند. این هشدار برای همه ماست که گناه، انسان را از رحمت خدا دور می‌کند و سرانجامی جز بدبختی و نابودی ندارد.
4. محبت به پاکی و دوری از پلیدی: این آیه ما را ترغیب می‌کند که همواره به دنبال پاکی و طهارت باشیم و از هرگونه کار زشت و ناپسند — چه در رفتار فردی و چه در روابط اجتماعی — دوری کنیم تا مشمول رحمت و نجات الهی شویم.