Anbiyo surasi — Oyat 8

Kalimalarning ma'nolari:

• Jasad – tan, badan; bu yerda odamlar kabi yeyish-ichishga muhtoj bo‘lmagan, boshqa tabiatdagi mavjudot ma’nosida.
• Xolidin – abadiy qoluvchilar, o‘lmaydiganlar.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda Payg‘ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning qavmi tomonidan aytilgan e’tirozlarga javob beradi. Ular: “Bu odamga nega farishta emas, balki odamzod payg‘ambar qilib yuborildi?”, degan edilar. Shunda Alloh taolo ularga xabar beradiki, avvalgi payg‘ambarlar ham farishta emas, balki oddiy insonlar bo‘lgan. Ular ham boshqa odamlar kabi taom yeydilar, suv ichadilar, bozorlarda yurardilar. Alloh ularni yeyish-ichishga muhtoj bo‘lmagan, boshqa jinsdagi mavjudotlar qilib yubormagan. Shuningdek, ular bu dunyoda abadiy qoladigan, o‘lmaydigan zotlar ham emasdilar. Barcha payg‘ambarlar ham xuddi boshqa insonlar kabi tug‘ilganlar, umr kechirganlar va oxir-oqibat vafot etganlar. Bu esa ularning ham inson ekanliklarining yaqqol dalilidir. Demak, Payg‘ambarimiz ham xuddi shu holatda – inson bo‘lgan holda yuborilgan va u ham boshqa payg‘ambarlar singari taom yeydi, umr kechiradi va vafot etadi. Bu esa risolat (payg‘ambarlik)ning haqiqatiga zid emas, balki Allohning odatiy sunnatidir.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

• Payg‘ambarlarning ham oddiy insonlar ekanliklari ularning maqomini pasaytirmaydi, aksincha, bu Allohning hikmatini ko‘rsatadi. Chunki odamlarga o‘zlaridan bo‘lgan, ularning tilida so‘zlashadigan, ularning holatini tushunadigan kishilarni yuborish – rahmdillik va hikmatning belgisidir.
• Payg‘ambarlarning ham taom yeyishlari, ehtiyoj sezishlari ularning haqiqiy inson ekanliklarini tasdiqlaydi. Bu esa ularni ilohiylashtirishdan saqlaydi va ularga faqat Allohgagina xos bo‘lgan sifatlarni nisbat berishdan qaytaradi.
• Barcha payg‘ambarlar vafot etganlar. Bu esa bizga dunyo hayoti o‘tkinchi ekanligini, asl hayot oxiratda ekanligini eslatadi. Shuning uchun mo‘min kishi bu dunyoda faqat yeyish-ichish va lazzatlanish uchun emas, balki Allohga ibodat qilish va Uning roziligini topish uchun yashashi kerak.
• Payg‘ambarlar ham inson bo‘lganlari uchun ularga ergashish, ularning yo‘lini tutish har bir inson uchun mumkin bo‘lgan ishdir. Bu esa bizni ularning sunnatlariga amal qilishga undaydi.