Сураи Аль-Хаджж — Оят 10

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• ذَٰلِكَ — «он», «ин аст»; ишора ба азобу ҷазое, ки ба кофирон дода мешавад.
• بِمَا قَدَّمَتْ يَدَاكَ — «ба сабаби он чи дастонат пеш фиристодаанд»; яъне ба сабаби аъмоле, ки худи инсон дар дунё анҷом додааст. Дар ин ҷо «даст» ба маънои куллии амал ва касб истифода шудааст.
• ظَلَّامٍ — «ситамгар», «зиёд ситамкунанда»; сиғаи муболиға аст ва маънои он аст, ки Худованд ҳаргиз ба бандагонаш ситам намекунад.
• لِّلْعَبِيدِ — «барои бандагон», яъне бандагони Худо, махлуқоти Ӯ.

1. Тафсири оят:

Ин оят сухане аст, ки рӯзи қиёмат ба кофирон ва гуноҳкорон гуфта мешавад, вақте ки онҳо азоби дӯзахро мечашанд. Ба онҳо гуфта мешавад: ин азобу ҷазое, ки шумо мебинед ва мечашед, на аз ситами Худованд аст, балки натиҷаи худи аъмоли шумост — куфру гуноҳе, ки дар дунё бо ихтиёри худ анҷом додаед. Ҳар чӣ шумо пеш аз худ фиристодаед, хоҳ нек бошад ва хоҳ бад, ҷазои онро мебинед.

Сипас Худованд равшан месозад, ки Ӯ ҳаргиз ба бандагони худ ситам намекунад. Ҳеҷ касро бе гуноҳ азоб намедиҳад ва ҳеҷ касро аз он чи сазовор аст, зиёдтар ҷазо намедиҳад. Азоби Ӯ ҳамеша бо адлу ҳикмат аст ва бар асоси аъмоли худи инсон аст. Пас касе набояд гумон кунад, ки Худованд ба ӯ беҳақ ситам кардааст; балки инсон худаш бо дасти худ сабаби ҳалокати хешро фароҳам овардааст.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят гирифта мешаванд:

• Ин оят моро огоҳ мекунад, ки ҳар амале, ки дар дунё анҷом медиҳем — хурд ё калон, пинҳон ё ошкор — рӯзе ҷазо ё подоши онро мебинем. Пас бояд ҳамеша аъмоли нек анҷом диҳем ва аз гуноҳ дурӣ ҷӯем.
• Адлу инсофи Худовандро нишон медиҳад: Ӯ ҳаргиз ба касе ситам намекунад ва ҳар касро танҳо ба андозаи амалаш ҷазо медиҳад. Ин боиси он мегардад, ки инсон ба адолати Худо боварӣ дошта бошад ва аз Ӯ натарсад, ки беҳақ азоб диҳад.
• Ин оят инсонро ба тавба ва бозгашт ба сӯи Худо тарғиб мекунад, зеро то вақт ҳаст, метавонем аъмоли бадро ислоҳ кунем ва некиҳо анҷом диҳем, то рӯзи қиёмат пушаймон нашавем.
• Муҳаббат ба ислом ва Қуръон дар он зоҳир мешавад, ки Худованд бандагонашро огоҳ мекунад ва роҳи наҷотро нишон медиҳад; ин раҳмату меҳрубонии Ӯ нисбат ба бандагонаш аст, то касе баҳонае надошта бошад ва ҳама бо огоҳӣ роҳи рост интихоб кунанд.