حج سۈرىسى — ئايەت 10

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا ئازاب چېقىدىغان كاپىرلارغا خىتاب قىلىپ مۇنداق دەيدۇ:

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• ذَٰلِكَ (زالىكە): بۇ، مۇشۇ — يەنى ساڭا يەتكەن ئازاب.
• بِمَا قَدَّمَتْ يَدَاكَ (بىما قەددەمەت يەداكە): قولۇڭ ئىلگىرى سۈرگەن ئەمەللىرىڭ سەۋەبىدىن. بۇ يەردە «قول» دىگەن سۆز ئارقىلىق كىشىنىڭ قىلغان ئەمەللىرى كۆرسىتىلىدۇ.
• ظَلَّامٍ (زەللەم): زۇلۇم قىلغۇچى، ھەددىدىن ئاشقۇچى. بۇ سۆز مۇبالىغە شەكلىدە بولۇپ، ئاللاھنىڭ ھەرگىز زۇلۇم قىلمايدىغانلىقىنى ئىپادىلەيدۇ.
• لِّلْعَبِيدِ (لىلئەبىيد): بەندىلەرگە، قۇللارغا.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە دوزاخ ئازابىغا دۇچار بولغان كاپىرغا خىتاب قىلىپ: «بۇ ساڭا يەتكەن ئازاب سېنىڭ ئۆز قولۇڭ بىلەن قىلغان كۇفرى ۋە گۇناھلىرىڭ سەۋەبىدىندۇر» دەيدۇ. يەنى ئازابنىڭ سەۋەبى ئاللاھنىڭ زۇلۇم قىلىشى ئەمەس، بەلكى كىشىنىڭ ئۆزى قىلغان يامان ئەمەللىرىدۇر.

ئاندىن ئاللاھ تائالا: «ئاللاھ بەندىلىرىگە ھەرگىز زۇلۇم قىلغۇچى ئەمەس» دەيدۇ. ئاللاھ تائالا ھېچكىمگە گۇناھسىز ئازاب بەرمەيدۇ، ھەر بىر كىشىنى پەقەت ئۆزى قىلغان ئەمەلىگە قاراپ جازالايدۇ ياكى مۇكاپاتلايدۇ. ئاللاھنىڭ ئادىللىقى مۇكەممەلدۇر، ھەرگىز ھەددىدىن ئاشمايدۇ.

3) دەۋەت ۋە ئىبرەت:

ئى ئىنسان! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ھەر بىرىمىزنىڭ قىلغان ھەر بىر ياخشى-يامان ئەمەلىمىز خاتىرىلىنىپ تۇرىدۇ. ئاللاھ تائالا ئادىل ھۆكۈم قىلغۇچىدۇر، ھېچكىمگە زۇلۇم قىلمايدۇ. شۇڭا بىز ئۆز ئەمەلىمىزنى ياخشىلاشقا، گۇناھلاردىن يىراق تۇرۇشقا تىرىشىشىمىز كېرەك. ئاللاھنىڭ رەھمىتى كەڭ، تەۋبە قىلغان بەندىسىنى ئەپۇ قىلىدۇ. كېلىڭلار، ھەممىمىز ئاللاھقا يۈزلىنىپ، ياخشى ئەمەللەر قىلىپ، ئاخىرەت ئۈچۈن تەييارلىق كۆرەيلى!