سوره حج — آیه 15

معانی کلمات:

• یَظُنُّ: گمان کند، بداند.
• سَبَب: ریسمان، طناب.
• السَّمَاء: در اینجا مراد سقف خانه است.
• لْیَقْطَعْ: آن را قطع کند (یعنی خود را حلقآور کند).
• کَیْدُهُ: نیرنگ و عمل او.
• مَا یَغِیظُ: آنچه خشم و غیظ او را برمیانگیزد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به کسانی که از روی کینه و دشمنی، گمان میکنند که هرگز پیامبرش را در دنیا و آخرت یاری نخواهد کرد، پاسخ قاطع و تهدیدآمیزی میدهد. میفرماید: ای کسی که چنین گمان باطلی داری! اگر راست میگویی و از نصرت الهی ناامیدی، پس ریسمانی به سقف خانهات بیاویز و خود را به آن حلقآویز کن تا از دنیا بروی و راحت شوی. سپس بنگر که آیا این کار تو، آن خشم و غیظی را که در دل داری از بین میبرد؟! هرگز چنین نخواهد شد؛ زیرا خداوند یاریکنندهٔ پیامبرش است و نصرت او حتمی و قطعی است، چه دشمنان بخواهند و چه نخواهند. این آیه در واقع مایهٔ تسلیت و آرامش برای مؤمنان و تهدیدی سخت برای منافقان و کافران است که بدانند هیچ نیرویی نمیتواند جلوی یاری خدا را بگیرد.

فواید و پیامهای آیه:

• یاری خداوند برای اولیای او و پیامبرش وعدهٔ قطعی و تخلفناپذیر است و هیچ کس نمیتواند آن را تغییر دهد.
• ناامیدی از نصرت الهی، نشانهٔ ضعف ایمان و جهل به قدرت بیپایان خداوند است.
• دشمنان اسلام هر اندازه تلاش کنند و خشم خود را فرو برند یا ابراز کنند، نمیتوانند ارادهٔ خدا را خنثی سازند.
• مؤمن باید در برابر سختیها و دشمنیها، به خدا توکل کند و بداند که پیروزی نهایی از آنِ اهل ایمان است.
• این آیه درس صبر و استقامت میدهد و به مسلمانان میآموزد که در برابر تهدیدها و توطئههای دشمنان، هرگز سست نشوند و به وعدهٔ الهی امیدوار باشند.