Аль-Хаджж сүресі — Аят 15

1. Сөздердің мағынасы:

• يَظُنُّ — ойлайды, болжайды, күмәнданады.
• لَن يَنصُرَهُ — Аллаһ оған (Пайғамбарға) ешқашан көмек бермейді.
• فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ — бір арқанды созсын, тартсын.
• إِلَى السَّمَاءِ — төбеге қарай (үйінің төбесіне).
• ثُمَّ لْيَقْطَعْ — сосын кесіп тастасын (яғни өзін асып өлтірсін).
• كَيْدُهُ — оның айла-тәсілі, әрекеті.
• مَا يَغِيظُ — оны ызаландырған нәрсені.

1. Аяттың тәпсірі:

Кім Аллаһ Тағала Өзінің Пайғамбары Мұхаммедке (с.а.с.) дүниеде де, ақыретте де жеңіс пен қолдау көрсетпейді деп ойласа, яғни Аллаһ оның дінін үстем етпейді, оны қорғамайды деп күмәнданса, онда ол адам үйінің төбесіне бір арқан байлап, оны мойнына іліп, өзін-өзі асып өлтірсін. Сосын ол өзінің осы әрекеті мен айла-тәсілі ызасын, күйінішін кетіре ме, жоқ па — соны байқасын. Бұл — Аллаһтың Пайғамбарына көмек беруіне деген күмәнді жою үшін айтылған қатты ескерту мен зеку. Шындығында, Аллаһ Пайғамбарына міндетті түрде көмек береді, оның дінін үстем етеді — қарсыластар қаласа да, қаламаса да. Ал егер біреу осыған сенбей, ызаланып, ашуланса, оның бұл ызасы мен әрекеті ешнәрсені өзгертпейді. Ол өзін-өзі өлтірсе де, Аллаһтың уәдесі орындалады. Бұл аяттағы «арқанды созып, кесіп тастасын» деген сөздер — адамның ызасы мен дәрменсіздігін, шарасыздығын көрсететін мысал. Яғни, сен Пайғамбарға көмек берілмейді деп ойласаң, онда сенің қолыңнан келетіні тек өзіңді өлтіру ғана, бірақ бұл да сенің ызаңды баспайды, Аллаһтың жоспарын тоқтатпайды.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһ Тағала Өзінің сүйікті Пайғамбарына (с.а.с.) дүниеде де, ақыретте де міндетті түрде көмек береді. Бұл — Аллаһтың өзгермейтін уәдесі.
• Ислам діні үстем болады, оны тоқтатуға ешкімнің шамасы жетпейді. Қарсыластардың барлық айла-тәсілі, ыза-күйініші Аллаһтың жоспарын бұза алмайды.
• Адам баласының ыза мен ашуға беріліп, дәрменсіздіктен өзіне зиян келтіруі — бұл дұрыс емес әрекет. Мұсылман адам Аллаһтың уәдесіне сенімді болуы керек.
• Бұл аят мұсылмандарды Аллаһтың көмегіне сенуге, сабыр етуге және үміт үзбеуге шақырады. Ислам әрқашан үстем болады, тек уақытты күту керек.
• Құран Кәрімнің әдеби көркемдігі мен шешендігі таңғаларлық: бір ауыз сөзбен үлкен мағына беріліп, адамды ойландырады. Бұл — Құранның Аллаһтан келген кітап екенінің дәлелі.
• Ислам діні адамды өмірге, үмітке, жеңіске шақырады; ол үмітсіздік пен өзін-өзі жоюға тыйым салады.