حج سۈرىسى — ئايەت 43

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا ئۆزىنىڭ پەيغەمبىرىگە تەسەللى بېرىپ، ئۇنىڭ قەۋمى ئۇنى ئىنكار قىلغان بولسا، بۇنىڭ ئۇنىڭغا خاس بىر ئىش ئەمەسلىكىنى، بەلكى ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرمۇ ئۆز قەۋملىرى تەرىپىدىن ئىنكار قىلىنغانلىقىنى بىلدۈرمەكتە.

ئايەتتىكى سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• وَقَوْمُ: ۋە قەۋمى، يەنى بىر پەيغەمبەرگە ئەگەشكەن ياكى ئۇنى ئىنكار قىلغان كىشىلەر توپى.
• إِبْرَاهِيمَ: ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام، ئاللاھنىڭ خەلىلى ۋە ئۇلۇغ پەيغەمبەرلىرىدىن بىرى.
• لُوطٍ: لۇت ئەلەيھىسسالام، ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ قېرىندىشىنىڭ ئوغلى ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى.

ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام! سىزنىڭ قەۋمىڭىز سىزنى ئىنكار قىلىپ، سىزگە ئەگەشمىسە، بۇ سىزنىڭ يالغۇز ئۇچرىغان ئەھۋالىڭىز ئەمەس. ئىلگىرى نۇھ ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمى ئۇنى ئىنكار قىلغان، ئاد قەۋمى ھۇد ئەلەيھىسسالامنى ئىنكار قىلغان، سەمۇد قەۋمى سالىھ ئەلەيھىسسالامنى ئىنكار قىلغان. شۇنىڭدەك، ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمىمۇ ئۇنى ئىنكار قىلىپ، ئۇنىڭ دەۋىتىنى رەت قىلغان ئىدى. لۇت ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمىمۇ ئۇنى ئىنكار قىلىپ، ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىكىنى ئېتىراپ قىلمىغان ئىدى.

ئاللاھ تائالا بۇ ئۈممەتلەرنى دەرھال جازالىماي، بەلكى ئۇلارغا مۆھلەت بەردى، پۇرسەت بەردى، تەۋبە قىلىشىمۇ مۇمكىن دەپ ئۇلارنى ساقلىدى. ئەمما ئۇلار تەۋبە قىلمىغاندا، ئاللاھ ئۇلارنى ئۆز جازاسى بىلەن ھالاك قىلدى. بۇنىڭدىن ئىبرەت ئېلىڭلاركى، ئاللاھنىڭ ئازابى كەلگەندە ھېچكىم قېچىپ قۇتۇلالمايدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقەتنى ئىنكار قىلىش ۋە پەيغەمبەرلەرنى رەت قىلىش ئىنسانىيەت تارىخىدا ئۇزۇندىن بۇيان مەۋجۇت بولغان بىر ئەھۋال. ئەمما ئاللاھنىڭ ئادىل ھۆكمى ھەر قانداق ئىنكارچىنى ئاخىرەتتە جازالىغۇسىدۇر. شۇڭا، ئىنسانلار ئويلىنىشى، ئىبرەت ئېلىشى ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئەگىشىشى كېرەك. ئاللاھ تائالا ھەممىمىزنى ھىدايەت قىلغاي.