Həcc surəsi — Ayə 64

Kəlmələrin mənaları:

• Əl-Qəniyy: Heç bir şeyə ehtiyacı olmayan, tam zəngin olan.
• Əl-Həmid: Hər halda, hər işində və hər sifətində tərifə layiq olan, bütün məxluqatın Onu həmd-səna ilə yad etdiyi Allah.

Təfsir:

Göylərdə və yerdə nə varsa, hamısı – mələklər, insanlar, cinlər, heyvanlar, bitkilər, bütün kainat – Allahın mülküdür, Onun yaratdığıdır və Onun iradəsi altındadır. Hər bir varlıq, istər-istəməz, Onun tədbirinə, ruzisinə və lütfünə möhtacdır. Heç bir məxluqun Özünə heç bir ehtiyacı olmayan, tam müstəqil və zəngin olan ancaq Allahdır. O, heç bir şeyə möhtac deyildir; nə ibadətə, nə itaətə, nə də məxluqatın heç bir əməlinə. Əksinə, bütün məxluqat Ona möhtacdır. O, hər halda – nemət verəndə də, sınağa çəkəndə də, bağışlayanda da, cəza verəndə də – həmdə layiqdir. Çünki Onun bütün sifətləri və əməlləri mükəmməldir, hikmətlidir və xeyirxahdır.

Bu ayə bizə öyrədir ki, ey insan! Sən nə qədər güclü, varlı və qüdrətli olsan da, əslində sən aciz və yoxsulsan. Sənin bütün varlığın, malın, canın, hətta nəfəsin belə Allaha məxsusdur. Elə isə nə üçün Ondan üz çevirirsən? Nə üçün Ona təvəkkül etmirsən? Nə üçün Onun qarşısında təvazökar olub, Ona şükür və həmd etmirsən? Allah sənin ibadətinə möhtac deyil, amma sən Onun rəhmətinə və mərhəmətinə hər an möhtacsan. Bu ayə qəlbi nurlandıran bir həqiqətdir: bütün işlər Allahın əlindədir və O, hər şeydən zəngin, hər cür tərifə layiq olandır. Gəlin, bu həqiqəti dərk edib, həyatımızı Onun razılığına uyğun quraq və hər an Ona şükür edək. Çünki Onun dərgahından başqa heç bir qapı yoxdur və Onun məhəbbəti olmadan heç bir xoşbəxtlik əldə edilməz.