سورت مؤمنون — آیت 115

د مهمو کلمو معناوې:

• عَبَثًا: بې ګټې، بې مقصد، بې حکمته، لوبې او عبث ته ورته.
• لَا تُرْجَعُونَ: تاسو بېرته نه راګرځول کیږئ (قیامت ته).

تفسیر:

ای خلقو! ای انسانانو! ایا تاسو دا ګمان کړی دی چې مونږ تاسو په عبث او بې ګټې پیدا کړي یاست؟ یعنې دا چې تاسو ته هېڅ حکم او امر نه وي، هېڅ ثواب او عذاب نه وي، او تاسو د څارویو په شان یوازې پیدا شوي یاست چې وخورئ، وڅښئ او مړه شئ؟ او ایا تاسو دا هم ګمان کړی دی چې تاسو به بېرته مونږ ته نه راګرځول کیږئ؟ یعنې قیامت به نشته، حساب به نشته، او جزا به نشته؟

دا خبره په حقیقت کې د الله تعالی له خوا د انسانانو یو سخت توبیخ او ملامتونه ده. الله تعالی دا خبره د هغو کسانو په اړه کوي چې د قیامت په ورځ یې باور نه درلود او فکر یې کاوه چې ژوند یوازې همدغه دنیا ده، بې له کوم هدف او مقصده. الله تعالی دوی ته وایي چې تاسو دا څنګه ګمان کړی؟! مونږ تاسو په عبث پیدا نه کړي یاست، بلکې تاسو د یو ستر هدف لپاره پیدا کړي یاست، او هغه دا چې تاسو زمونږ عبادت وکړئ، او بېرته به تاسو مونږ ته راګرځول کیږئ، تر څو ستاسو حساب واخلو او ستاسو د نیکو او بدو عملونو جزا درکړو.

فايدي او سبقونه:

• دا چې د انسان پیدا کول عبث او بې مقصده ندي، بلکې د انسان پیدا کول د یو ستر حکمت او هدف لپاره دي، او هغه د الله تعالی عبادت او اطاعت دی.
• دا چې قیامت حتمي دی، او هر انسان به بېرته خپل رب ته راګرځول کیږي، تر څو د خپلو عملونو حساب ورکړي.
• دا چې په دنیا کې د انسان ژوند یوازې د خوړلو، څښلو او خوند اخیستلو لپاره نه دی، بلکې دا د امتحان ځای دی، او اصلي ژوند په آخرت کې دی.
• دا چې الله تعالی عادل دی، او هېڅوک به ظلم نه کوي؛ نیکان به جنت ته داخل کړي او بدکاران به د خپلو عملونو سزا ویني.
• دا چې د قیامت په اړه شک کول او له هغه نه انکار کول د انسان لپاره تر ټولو لویه تېروتنه ده، ځکه چې دا د ژوند د هدف له پامه غورځول دي.