Mo'minun surasi — Oyat 115

Kalimalarning ma'nolari:

• "Abasan" – behuda, bekorga, maqsadsiz.
• "Turja'un" – qaytarilasiz, qaytib keltirilasiz.

Tafsir:

Ey insonlar! Sizlar o'ylaysizlarmiki, Biz sizlarni behuda, hech qanday maqsadsiz yaratganmiz? Ya'ni sizlarni yaratishdan maqsad faqat yashash, yeb-ichish va o'lishdan iborat, deb o'ylaysizlarmi? Sizlarni yaratishda na buyruq, na qaytaqlik, na mukofot, na jazo bo'lmagan holda, xuddi hayvonlar kabi beparvo qoldirilgan deb hisoblaysizlarmi?

Yana o'ylaysizlarmiki, sizlar Bizga qaytarilmas ekansizlar? Ya'ni oxiratda hisob-kitob va jazo uchun Bizning huzurimizga qaytib kelinmaydigan bo'lsangiz kerak, deb gumon qilasizlarmi?

Bu so'zlar ularni qattiq tanbeh qilish va ularning noto'g'ri e'tiqodlarini fosh etish uchun aytilgan. Chunki Alloh taolo insonlarni behuda emas, balki buyuk hikmat bilan yaratgan. Ular imtihon uchun dunyoga keltirilgan, keyin esa qayta tirilib, qilgan amallariga yarasha mukofot yoki jazo olish uchun Alloh huzuriga qaytariladilar.

Foydalar:

1. Insonning yaratilishi behuda emas, balki buyuk maqsad va hikmatga ega. Bu esa inson hayotiga ma'no va qadr bag'ishlaydi.
2. Oxiratga ishonish – insonni mas'uliyatli bo'lishga, yaxshi amallar qilishga undaydi.
3. Bu dunyo imtihon joyi ekanini bilish insonni gunohlardan saqlaydi va to'g'ri yo'lga boshlaydi.
4. Qayta tirilishga ishonish inson qalbini orom va sokinlikka to'ldiradi, chunki u adolatning to'liq amalga oshishini biladi.
5. Inson o'z hayotini ma'nosiz o'tkazmasligi, balki har bir daqiqasini Alloh rozi bo'ladigan amallar bilan bezashi lozimligini anglaydi.