سوره مؤمنون — آیه 116

معانی کلمات:

• فَتَعَالَى: برتر و منزّه است (از هر نقص و عیبی).
• الْمَلِکُ: فرمانروا و صاحب اختیار مطلق.
• الْحَقُ: راستین و ثابت؛ کسی که وجود، گفتار، وعده و وعیدش همه حق است.
• الْعَرْشِ الْکَرِیمِ: تخت فرمانروایی خداوند که بزرگترین مخلوقات است و بسیار باارزش و نیکو.

تفسیر آیه:

خداوند متعال از هر آنچه مشرکان و منکران به او نسبت میدهند (مانند داشتن شریک، فرزند یا بیهودگی در آفرینش) منزّه و برتر است. او فرمانروای حقیقی است که مالکیت و تصرفش در همه چیز مطلق است؛ هیچکس در فرمانروایی او شریک نیست. اوست که حق است: وجودش حق، وعدهاش حق، وعیدش حق، گفتارش حق و تمام افعالش بر اساس حکمت و عدالت است، نه بیهوده و عبث. هیچ معبودی بهحق جز او نیست و همه معبودهای دیگر باطلاند. او پروردگار عرش کریم است؛ همان عرش عظیمی که بزرگترین و برترین مخلوقات است و از آنجا تدبیر جهان هستی صورت میگیرد. کسی که پروردگار چنین مخلوق عظیمی باشد، قطعاً پروردگار همه موجودات و همه جهان است و هیچچیز از قدرت و علم او خارج نیست.

فواید و پیامهای آیه:

• شناخت عظمت خداوند، دل انسان را از ترس و وابستگی به غیر او پاک میکند و او را به توکل بر قدرتی بینهایت دعوت مینماید.
• باور به اینکه خداوند حق است و همه کارهایش حکیمانه، آرامش عمیقی به انسان میبخشد؛ زیرا میداند در این جهان هیچ چیز بیهوده و بیهدف نیست و زندگی او نیز هدفی والا دارد.
• توحید و نفی هرگونه شریک برای خدا، پایه آزادی انسان از بندگی غیر خداست و او را به عزت واقعی میرساند.
• یادآوری ربوبیت خداوند بر عرش کریم، حس امید و اطمینان را در مؤمن تقویت میکند که تدبیر جهان در دست تواناترین و داناترین است.