Nur surasi — Oyat 12

Kalimalarning ma'nolari:

• Lavla (لَوْلَا): Nega, nega emas, bo'lsa edi.
• Ifk (إِفْك): Yolg'on, bo'hton, tuhmat.
• Mubīn (مُبِين): Ochiq-oydin, yaqqol ko'rinib turgan.

Tafsir:

Ey mo'minlar! Sizlar bu ulkan bo'htonni (Oysha roziyallohu anhoga nisbatan qilingan tuhmatni) eshitganingizda, nega mo'min erkaklar va mo'min ayollar o'zlariga nisbatan yaxshi gumon qilmadilar? Ya'ni, mo'minlar bir-birlariga o'zlaridek munosabatda bo'lishlari kerak edi. Chunki mo'minlar bir tan, bir jon kabidirlar. Agar biror mo'min haqida yomon gap tarqalsa, boshqa mo'minlar buni eshitib, darhol u kishini o'zlarining jonlari kabi himoya qilishlari, u haqda faqat yaxshilikni o'ylashlari lozim edi. Ular: "Bu ochiq-oydin yolg'on va tuhmatdir", deb shu zahoti bu gapni rad etishlari kerak edi. Zero, Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning oila a'zolariga nisbatan bunday bo'htonni aytish mumkin emasligi har bir mo'min uchun ma'lum bo'lgan haqiqat edi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan mo'minlar uchun juda katta saboqlar bor. Birinchidan, mo'min kishi birodarini eshitgan har qanday yomon gapga darhol ishonib ketmasligi, balki u haqda yaxshi gumon qilishi lozim. Ikkinchidan, mo'minlar jamoasi bir-birini himoya qilishlari, bir-birlarining sha'nini, or-nomusini dushmanlardan bo'lsa ham, do'stlarning xatosidan bo'lsa ham saqlashlari shart. Uchinchidan, bu oyat mo'minlarga og'ir gunoh — bo'hton va tuhmatning naqadar xavfli ekanligini, hatto Payg'ambar oilasiga nisbatan ham bunday gapni tarqatish mumkin emasligini o'rgatadi. To'rtinchidan, mo'min kishi har qanday shubhali xabarni eshitganda, uni tekshirib ko'rmaguncha tarqatmasligi va unga ishonmasligi kerak. Bu esa jamiyatda o'zaro ishonch va mehr-muhabbatni mustahkamlaydi, musulmonlar orasida birlik va hamjihatlikni ta'minlaydi.