سوره نور — آیه 14

معانی کلمات:

• أَفَضْتُمْ: فرو رفتید، وارد شدید، در آن غوطهور شدید (از ماده «إفاضة» به معنای جاری شدن و پرداختن به چیزی).
• لَمَسَّكُمْ: به شما میرسید، شما را درمییافت (از ماده «لمس» به معنای رسیدن و تماس یافتن).

تفسیر آیه:

ای مؤمنان! اگر فضل و رحمت خداوند در دنیا و آخرت شامل حال شما نبود و او با بردباری و مهلت دادن با شما رفتار نمیکرد و توبهی توبهکنندگان را نمیپذیرفت، به یقین به خاطر آنچه در آن فرو رفتید — یعنی آن بهتان و افترایی که به مادر مؤمنان عایشه (رضی الله عنها) زدید و در میان مردم شایعهپراکنی کردید — عذابی سخت و بزرگ در دنیا یا آخرت به شما میرسید. اما خداوند به فضل و رحمت خود، شما را مهلت داد، پردهپوشی کرد، و توبهی کسانی را که از کردهی خود پشیمان شدند پذیرفت و آنان را بخشید. این لطف و رحمت الهی بود که شما را از عذاب نجات داد و درهای توبه و بازگشت را به رویتان گشود.

فواید و پیامهای آیه:

• فضل و رحمت خداوند بزرگترین نعمت برای بندگان است؛ او با بردباری و مهلت دادن به گناهکاران، فرصت بازگشت و اصلاح میدهد و این نشانهی محبت و مهربانی اوست.
• خداوند در عین قدرت کامل بر مجازات، با رحمت خود با بندگان رفتار میکند و توبهی آنان را میپذیرد؛ پس هیچ گناهی آنقدر بزرگ نیست که با توبهی صادقانه بخشیده نشود.
• این آیه به ما میآموزد که در برابر شایعات و اتهامات، بسیار هوشیار باشیم و هرگز در دام افترا و بدگویی نیفتیم، چرا که عواقب آن در دنیا و آخرت بسیار سنگین است.
• پوشاندن عیوب مردم و مهلت دادن به خطاکاران، از صفات پسندیدهای است که مؤمنان باید در جامعهی خود رواج دهند و از قضاوت عجولانه و مجازات زودهنگام بپرهیزند.