Ан-Нур сүрөсү — Аят 8

1. Сөздөрдүн мааниси:

• وَيَدْرَأُ (ва ядра'у): «четке кагат, алып салат, жокко чыгарат» дегенди билдирет.
• الْعَذَابَ (ал-азаб): бул жерде «азап» деп зына кылган аялга берилүүчү шарияттык жаза (хад) айтылып жатат.
• أَنْ تَشْهَدَ (ан ташхада): «анын күбөлүк берүүсү» деген мааниде.
• أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ (арба'а шахадат): «төрт жолу күбөлүк берүү».
• بِاللَّهِ (биллахи): «Аллахтын аты менен», башкача айтканда Аллахка ант ичип.
• إِنَّهُ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ (иннаху ламинал-казибин): «ал (күйөөсү) чындыгында жалганчылардан» дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Күйөөсү аялын зына кылды деп айыптап, бирок төрт күбө келтире албаса, анда ал өзү «лиан» деп аталган ант берүү жол-жобосун аткарат. Ошондо аялга зына жазасы (хад) берилиши мүмкүн болуп калат. Бирок ушул аятта аялга бул жазадан кутулуунун жолу көрсөтүлүп турат: ал төрт жолу Аллахтын аты менен ант ичип, күйөөсүнүн айыптоосунда жалган айтып жатканын билдирет. Эгер ал ушундай күбөлүк берсе, анда ага берилүүчү жаза четке кагылат, башкача айтканда ал жазадан кутулат. Бул — Исламдагы адилеттүүлүктүн жана ар-намысты коргоонун даанышмандык менен жөнгө салынышы. Аллах Таала аялдын да, эркектин да укугун коргоп, эч кимге залымдык кылынбашын камсыздайт. Ошентип, аял өзүнүн чынчылдыгын Аллахтын алдында ант ичип билдирүү аркылуу өзүн коргой алат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ислам дини аял-эркектин ар-намысын, абийирин жана укугун коргоого чоң маани берет.
• Аллах Таала адилеттүү жана ырайымдуу; Ал эч кимге залымдык кылынбашын каалайт.
• Ант ичүү жана күбөлүк берүү Аллахтын аты менен болгондуктан, бул иштерге өтө олуттуу мамиле кылуу керек.
• Ислам шарияты адамдардын ортосундагы талаш-тартыштарды акыйкат жана даанышмандык менен чечүүнүн жолдорун сунуштайт.
• Бул аят аркылуу биз Аллахтын өкүмдөрү адам баласынын жакшылыгы үчүн экенин, диний жоболор адилеттикке жана ырайымга негизделгенин көрөбүз. Бул Исламдын сулуулугун жана анын адамзатка болгон мээримин дагы бир жолу ачып берет.