Nur surasi — Oyat 8

Kalimalarning ma'nolari:

• Yadra'u – qaytaradi, daf qiladi.
• Al-'Azab – bu yerda zino jazosi (hadd) nazarda tutilgan.
• Arba'u shahadot – to'rt marta guvohlik berish (qasamyod).

Tafsir:

Er xotini zinoda ayblab, to'rt guvoh bilan buni isbotlasa, xotin zino jazosiga loyiq bo'ladi. Ammo Islom shariati adolat va rahm-shafqatni ta'minlash uchun xotinga ham himoya huquqini beradi. Agar xotin erining aybloviga qarshi to'rt marta Alloh nomi bilan qasamyod qilib: "U, albatta, yolg'onchilardandir", deb guvohlik bersa, u holda bu qasamyodlar uning ustidagi zino jazosini (haddni) qaytaradi. Ya'ni, erning ayblovi xotinning qasamyodi bilan bekor bo'ladi va u jazodan qutuladi. Bu o'zaro qasamyod jarayoni (li'on) deb ataladi va natijada er-xotin o'rtasida ajrim yuz beradi.

Foydalar:

1. Ushbu oyat Islomning adolat va himoya tizimini ko'rsatadi – ayolning haqqi himoya qilinadi va unga o'zini himoya qilish imkoniyati beriladi.
2. Bu yerda Alloh taoloning rahm-shafqati namoyon bo'ladi – gunohsiz ayolni zulmdan saqlash uchun shariatda oson yo'l ko'rsatilgan.
3. O'zaro ishonch va oilaviy munosabatlarda to'g'rilik, halollik va Alloh oldida mas'uliyat hissini kuchaytiradi – har bir so'z va qasamyodning og'irligini eslatadi.
4. Bu oyat musulmonlarga har qanday ishda haqiqatni aytish va yolg'ondan qochish kerakligini, chunki yolg'on qasamyod katta gunoh ekanligini o'rgatadi.
5. Shariatning har bir hukmi inson manfaatini ko'zlaganini va oila mustahkamligini ta'minlashga qaratilganini ko'rsatadi – bu Islomning hayotga oid mukammal tizim ekanligini namoyon etadi.