سوره فرقان — آیه 21

معانی کلمات:

• لا يَرْجُونَ لِقاءَنا: به دیدار ما امید ندارند؛ یعنی به روز قیامت و رستاخیز ایمان ندارند.
• لَوْلا: چرا، کاش.
• عَتَوْا: سرکشی و طغیان کردند.
• عُتُوًّا كَبِيرًا: سرکشی و طغیانی بسیار بزرگ و شدید.

تفسیر آیه:

کافران و منکرانِ روز قیامت که به لقای پروردگار و حسابرسی او هیچ امید و باوری ندارند، با گستاخی تمام گفتند: «چرا فرشتگان بر ما نازل نمیشوند تا به ما خبر دهند که محمد صادق است؟ یا چرا پروردگارمان را با چشم خود نمیبینیم تا ما را از صدق رسالت او آگاه کند؟» این سخن نشاندهندهٔ کبر و خودبزرگبینی عجیبی است که در دلهایشان ریشه دوانده است. آنان با این درخواستِ نابجا و خارج از حدّ، نه تنها ایمان نیاوردند، بلکه در طغیان و سرکشی خود چنان پیش رفتند که از همهٔ حدود و مرزهای بشری و شرعی تجاوز کردند و به مرحلهای از کفر و ظلم رسیدند که هیچ ظلمی بالاتر از آن نیست. آنان حقیقت را نمیخواستند؛ بلکه به دنبال بهانهای بودند تا از پذیرش حق سرباز زنند.

فواید و پیامهای آیه:

• درخواست معجزه یا دیدن خداوند، وقتی با نیتِ حقجویی همراه نباشد، نه تنها نشانهٔ ایمان نیست، بلکه نشانهٔ کبر و سرکشی است. انسان مؤمن باید با دلی خاضع و تسلیم در برابر آیات و نشانههای الهی، حق را بپذیرد.
• ایمان به روز لقای پروردگار، انسان را از سرکشی و طغیان بازمیدارد و او را به فروتنی و بندگی دعوت میکند.
• خداوند هرگز خود را در دنیا به چشم کسی نشان نمیدهد و دیدن او در آخرت، پاداشی است برای مؤمنانِ صادق، نه امتیازی برای کافرانِ متکبر.
• این آیه به ما میآموزد که نباید مانند کافران، برای ایمانآوردن شرط و شروط بگذاریم؛ بلکه باید با دلی باز و خالصانه، دعوت حق را بپذیریم و از تکبر و خودبرتربینی بپرهیزیم.