Sure Furkân — Ayet 21

Kelime Anlamları:

• Lâ yercûne likâenâ: Bizimle karşılaşmayı (ahirette hesap vermeyi) ummayanlar, buna inanmayanlar.
• Leyte: Keşke, olmaz mıydı? (Tevbih ve inkâr anlamında kullanılır)
• İstekberû: Kibirlendiler, büyüklük tasladılar.
• Atev: Azgınlık ettiler, haddi aştılar.
• Utüvven kebîrâ: Pek büyük bir azgınlık, taşkınlık.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Rabbimiz, kıyamete ve hesaba inanmayan, öldükten sonra dirileceklerini ve huzuruna çıkacaklarını kabullenmeyen inkârcıların ileri sürdükleri akıl dışı ve kibir dolu taleplerini haber vermektedir. Onlar, Peygamber Efendimiz’in (sallallahu aleyhi ve sellem) davetini kabul etmek yerine, alaycı ve kibirli bir tavırla şöyle demişlerdi: "Bu adamın doğruluğunu bize bildirecek melekler üzerimize indirilse ya da Rabbimizi apaçık gözlerimizle görsek de O’nun peygamber olduğunu bizzat işitsek!"

Bu sözleriyle onlar, aslında iman etmek istemediklerini, sadece bahane aradıklarını ortaya koyuyorlardı. Çünkü onlar, meleklerin inmesini ve Allah’ı görmeyi istemiyor, aksine bu tür imkânsız isteklerle hakikatten kaçıyorlardı. Hâlbuki iman, gayba imandır; görmeden, duymadan, kalbin tasdiki ve teslimiyetiyle gerçekleşir. Onların bu isteği, kibirlerinin ve büyüklük taslamalarının bir sonucuydu. Nitekim âyetin devamında Yüce Allah, onların bu tutumunu şöyle değerlendirir: "Onlar, içlerinden kibirleri yüzünden büyüklendiler ve pek büyük bir azgınlıkla haddi aştılar."

Bu ifade, onların sadece dilleriyle değil, kalpleriyle de büyüklük tasladıklarını, hakka boyun eğmek istemediklerini ve küfürde son derece ileri gittiklerini haber verir. Onlar, kendilerini beğenmiş, peygambere itaat etmeyi küçüklük saymış ve böylece azgınlıkta en uç noktaya ulaşmışlardı.

Ders ve İbret:

Ey insan! Bu âyet, bizlere önemli bir ders verir: İman, Allah’ın gönderdiği elçilere ve kitaplara teslimiyetle olur. İnsan, "Önce şunu göreyim, sonra inanayım" demek yerine, aklını ve kalbini hakikate açmalıdır. Zira Allah Teâlâ, kullarına akıl ve irade vermiş, peygamberler göndermiş, kitaplar indirmiştir. Artık bahane aramak, kibirden başka bir şey değildir.

Kibir, insanı helâke götüren en büyük hastalıklardandır. Şeytan da kibri yüzünden Allah’a isyan etmiş, Âdem’e (a.s.) secde etmekten kaçınmıştı. Bu sebeple bizler, her işimizde tevazu sahibi olmalı, Allah’ın ayetlerine ve Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) sünnetine gönülden teslim olmalıyız. Unutmayalım ki, imanın tadına ancak teslimiyetle varılır; kibir ve büyüklenme ise insanı hem dünyada hem ahirette hüsrana uğratır.

Rabbimiz, bizleri kibirden ve azgınlıktan uzak, hakka teslim olan kullarından eylesin. Âmin.