سوره فرقان — آیه 27

معانی کلمات:

• یَعَضُّ: گاز می‌گیرد، از شدت حسرت و پشیمانی دستان خود را به دندان می‌گیرد.
• الظَّالِمُ: ستمگر به خود، یعنی کسی که با کفر و گناه به خود ظلم کرده است.
• سَبِیلًا: راهی، مسیری (در اینجا مراد راه نجات و رستگاری است).

تفسیر آیه:

ای پیامبر، به یاد آور آن روزی را که ستمکار به خود، از شدت پشیمانی و حسرت، دستانش را به دندان می‌گیرد و با نهایت تأسف می‌گوید: «ای کاش در دنیا با رسول خدا راهی برگزیده بودم و از او پیروی کرده بودم تا به رستگاری می‌رسیدم!» این شخص که در دنیا به جای پیروی از پیامبر، از دوستان ناباب و گمراه‌کننده پیروی کرده، اکنون در قیامت به شدت افسوس می‌خورد. او در حالی که دستانش را از ندامت می‌گزد، آرزو می‌کند که ای کاش راه ایمان و هدایت را در پیش گرفته بود و از آن دوستانی که او را از حق بازداشتند، دوری می‌کرده بود. این آیه اشاره به افرادی دارد که در دنیا به ظاهر به اسلام گرایش داشتند، اما بر اثر وسوسه دوستان ناباب، از راه حق منحرف شدند و در آخرت به شدت پشیمان خواهند شد.

فواید و پیام‌های آیه:

1. هشدار درباره دوستان ناباب: این آیه به زیبایی نشان می‌دهد که انتخاب دوست و همنشین چقدر در سرنوشت انسان تأثیر دارد؛ دوست بد می‌تواند انسان را از راه حق منحرف کند و به هلاکت برساند.
2. اهمیت پیروی از پیامبر: راه نجات و سعادت تنها در پیروی از رسول خدا و دستورات اوست؛ هر کس از این راه منحرف شود، در آخرت جز حسرت و پشیمانی بهره‌ای نخواهد داشت.
3. پشیمانی بی‌فایده در قیامت: در روز قیامت، پشیمانی و حسرت سودی ندارد؛ بنابراین انسان باید در دنیا با عقل و تدبیر، راه درست را انتخاب کند و از فرصت‌های طلایی زندگی برای تقرب به خدا استفاده نماید.
4. رحمت الهی در هشدارهای قرآن: خداوند با بیان این صحنه‌های هولناک، ما را در دنیا بیدار می‌کند تا قبل از رسیدن آن روز، توبه کنیم و به راه راست بازگردیم؛ این نشانه محبت و رحمت خداوند به بندگان است.