Аль-Фуркан сүресі — Аят 29

1. Сөздердің мағынасы:

• أَضَلَّنِي — мені адастырды, тура жолдан тайдырды.
• الذِّكْرِ — Құран, яғни Аллаһтың уағызы, еске салуы.
• خَذُولًا — көмектесуден бас тартушы, қиналған сәтте тастап кетуші, сатқын.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят — қиямет күні өзін-өзі құртқан залым адамның өкінішпен айтатын сөзі. Ол сол күні қолын тістеп, қатты қиналып: «Әттең! Пайғамбармен (с.а.с.) бірге болып, Исламды тура жол етіп алғанымда ғой!» — деп өкінеді. Сосын: «Әттең! Пәленше кәпірді дос етіп алмағанымда ғой!» — дейді. Себебі сол досы оны Құраннан, яғни иманнан адастырды — Құран оған Пайғамбар арқылы келіп жеткеннен кейін. Осылайша ол өзінің ең үлкен қасіреті — жақсы жолдан тайдырған жаман жолдастың кесірі екенін мойындайды.

Ал «шайтан адамға әрдайым сатқын» деген сөз — жалпы заңдылық. Шайтан адамды азғырып, бұзақылыққа бастайды, бірақ қиындық келгенде, азап түскенде одан безініп, көмектеспей тастап кетеді. Бұл жердегі «шайтан» деп тек жындардың ішіндегісі ғана емес, адамдар мен жындардан шыққан әрбір бүлікші, азғын, басқаны адастырушы да айтылады. Ол өзіне бағынған адамға ешқашан пана болмайды, керісінше, ең қиналған сәтте одан бас тартады.

1. Аяттан алынатын ғибраттар:

• Жаман жолдастан сақ болу — адамды діннен, Құраннан, тура жолдан тайдыратын ең үлкен себептердің бірі — жаман орта, жаман дос. Сондықтан жақсы адамдармен дос болу — иманды сақтаудың кілті.
• Уақытты бағалау — Құран келген соң, тура жол көрсетілген соң одан бас тарту — өкініші өтелмейтін зор қасірет. Бұл өмірде мүмкіндік бар кезде иманды қабылдап, жақсылыққа бет бұру керек.
• Шайтанның сатқындығы — шайтан және оның жолын ұстанушылар адамды тек азғырып, соңында жалғыз қалдырады. Оларға сену — ақымақтық.
• Исламның мейірімділігі — Құран адамды осындай қасіреттен сақтандырып, тура жолға шақырады. Бұл — Аллаһтың адамға деген рақымы мен қамқорлығының белгісі.
• Дұрыс таңдау жасау — әр адам өз өмірінде кіммен дос болатынын, қандай жолды таңдайтынын өзі шешеді. Жақсы жол — Құран мен Пайғамбар жолы. Осы жолды ұстану — бақыттың кепілі.