Furqon surasi — Oyat 29

Kalimalarning ma'nolari:

• Az-zikr: Bu yerda Qur'oni Karim va uning orqali kelgan iymon nazarda tutilgan.
• Xazulan: Yordamni tark etuvchi, tashlab ketuvchi, yordamsiz qoldiruvchi ma'nosini bildiradi.

Tafsir:

Bu oyatda zolim kishining qiyomat kunidagi pushaymonligi va nadomati hikoya qilinmoqda. U o'sha kunda qo'llarini g'ajib: "Qaniydi, men Rasulullohning yo'lini tutganimda edi! Qaniydi, men Islomni qabul qilib, jannat yo'lini tanlaganimda edi!" – deb hasrat qiladi. So'ngra o'zi ergashgan yomon do'stini eslab: "Meni Qur'ondan va iymondan mana shu do'stim adashtirdi. Holbuki, hidoyat menga kelgan edi, men uni qabul qilish imkoniga ega edim" – deydi.

Keyin Alloh taolo bu holatning asl sababini bayon qiladi: Shayton inson uchun doimiy ravishda xo'r va yordamsiz qoldiruvchidir. U insonni gunohga yetaklab, oxirida uni tashlab ketadi. Inson shaytonga ergashsa, eng og'ir damlarda u undan yuz o'giradi va hech qanday yordam bermaydi.

Bu oyatda, shuningdek, har qanday yomon ishda birlashgan, gunoh ustida hamkorlik qilgan do'stlar haqida ogohlantirish bor. Ular dunyoda bir-birlarini gunohga undab, oxiratda esa bir-birlaridan bezor bo'lib, aloqani uzadilar. Shayton esa faqat jinlardan emas, balki insonlardan bo'lgan har qanday itoatsiz va tajovuzkor kishini ham o'z ichiga oladi.

Foydalar:

1. Yomon do'st insonning eng katta ofatlaridan biridir – u insonni dunyoda ham, oxiratda ham halokatga yetaklaydi. Shuning uchun do'st tanlashda juda ehtiyot bo'lish kerak.
2. Inson o'z tanlovi uchun o'zi javobgardir – qiyomat kuni hech kim boshqasini ayblab qutula olmaydi, chunki hidoyat kelganda uni qabul qilish yoki rad etish insonning o'z ixtiyorida edi.
3. Shaytonning va'dalari yolg'ondir – u insonni gunohga chorlab, oxirida tashlab ketadi. Allohga tavba qilish va Unga suyanish esa insonni shaytonning hiylasidan saqlaydi.
4. Bu oyat musulmon kishiga do'stlarini diqqat bilan tanlashni, ularning axloqi va e'tiqodiga qarab munosabat o'rnatishni o'rgatadi. Yaxshi do'st insonni yaxshilikka yetaklasa, yomon do'st halokatga olib boradi.