فرقان سۈرىسى — ئايەت 38

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج بولغان سۆزلەر:

• «عادًا»: ھۇد ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمى.
• «ثَمُودَ»: سالىھ ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمى.
• «أَصْحَابَ الرَّسِّ»: «رەسس» دېگەن سۆز قۇدۇق ياكى تاش بىلەن ئورالمايدىغان قۇدۇق دېگەن مەنىدە. بۇ قۇدۇقنىڭ ئەتراپىدا ياشايدىغان بىر قەۋم بولۇپ، ئۇلار بۇتپەرەس ئىدى. ئۇلارغا شۇئەيب ئەلەيھىسسالام (بەزى رىۋايەتلەردە ھەنزەلە ئىبنى سەفۋان) پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتىلگەن، ئۇلار ئۇنى ئىنكار قىلىپ، ھەتتا ئۆلتۈرۈۋەتكەن، شۇنىڭ بىلەن ئۇلار ۋە ئۇلارنىڭ ئۆي-مۈلۈكلىرى يەرگە يۇتۇلۇپ ھالاك بولغان.
• «قُرُونًا»: «قەرن» سۆزىنىڭ كۆپلۈك شەكلى بولۇپ، بىر ئەسىردىكى ياكى بىر دەۋردىكى ئىنسانلار توپى، ئۈممەت دېگەن مەنىدە.
• «بَيْنَ ذَٰلِكَ»: بۇلارنىڭ ئارىسىدا، يەنى نوھ، ئاد، سەمۇد ۋە رەسس ئەھلى قاتارلىق ئۈممەتلەرنىڭ ئارىسىدا دېگەن مەنىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تەئالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ قۇدرىتىنى ۋە ئادالەتلىك جازاسىنى بايان قىلىپ، ئىلگىرىكى ئىنكارچى ئۈممەتلەرنىڭ ھالاك قىلىنغانلىقىنى ئەسكەرتىدۇ. ئۇ ئاد قەۋمىنى — ھۇد ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمىنى، سەمۇد قەۋمىنى — سالىھ ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمىنى، شۇنداقلا رەسس ئەھلىنى — قۇدۇق بېشىدا ياشاپ بۇتپەرەسلىك قىلغان، پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلىپ ئۆلتۈرگەن قەۋمنى ھالاك قىلدى. ئۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى ئىنكار قىلىپ، پەيغەمبەرلەرنى يالغانغا چىقارغانلىقى ئۈچۈن ئازابقا دۇچ كەلدى. بۇنىڭدىن باشقا، ئاللاھ تەئالا بۇ ئۈممەتلەرنىڭ ئارىسىدا يەنە نۇرغۇن ئۈممەتلەرنى ھالاك قىلغان، ئۇلارنىڭ سانىنى پەقەت ئاللاھلا بىلىدۇ. بۇ ئايەت ئىنسانلارغا ئىبرەت ئېلىشنى، ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلىشتىن ساقلىنىشنى ۋە پەيغەمبەرلەرگە ئىمان كەلتۈرۈشنى ئەسكەرتىدۇ. ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قورقۇپ، ئۇنىڭ رەھمىتىگە ئىنتىلگەن كىشىلەر ھەرگىز زىيان تارتماس. ئاللاھ قۇرئان كەرىمدە بىزگە ئۆتمۈش ئۈممەتلەرنىڭ ئەھۋالىنى بايان قىلىپ، بىزنى توغرا يولغا يېتەكلەيدۇ. كېلىڭلار، بىز ئاللاھنىڭ كەلامىنى چوڭقۇر ئويلىنىپ، ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇپ، پەيغەمبەرلىرىنىڭ يولىدا مېڭىپ، دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە نىجات تاپايلى.