Аль-Фуркан сүрөсү — Аят 38

1. Сөздөрдүн мааниси:

• عَادًا: Аад — Худ пайгамбардын эли.
• ثَمُودَ: Самуд — Салих пайгамбардын эли.
• أَصْحَابَ الرَّسِّ: Расс ээлери — «Расс» деген сөз таш менен кашалбаган кудукту билдирет. Бул кудуктун жанында жашаган эл.
• قُرُونًا: Кылымдар, муундар, коомдор (жекелик түрү «карн»).
• بَيْنَ ذَٰلِكَ: Ошолордун ортосунда.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта өткөн каапыр коомдордун тагдырын эскертип, алардын баарысын кыйратканын билдирүүдө. Ал Аад элин — Худ пайгамбардын элин, Самуд элин — Салих пайгамбардын элин жок кылды. Ошондой эле Расс ээлерин да жок кылды. Расс — таш менен бекемделбеген кудук болуп, анын айланасында жашаган эл буттарга сыйынышкан. Аларга Шуайб пайгамбар жиберилген, бирок алар аны жалганга чыгарышкан. Ошондо алар жана алардын үйлөрү, мал-мүлктөрү жерге жутулуп, кудуктары кулап кеткен. Кээ бир риваяттарда алардын пайгамбары Ханзала ибн Сафуан болгон, алар аны өлтүрүшкөн, ошон үчүн кыйратылган деп айтылат. Мына ушул үч коомдун ортосунда дагы Аллах көптөгөн муундарды, коомдорду жок кылган. Алардын санын жана ким экенин Аллахтан башка эч ким билбейт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адилеттүү жана кудуреттүү. Каапырлык кылган, пайгамбарларды жалганга чыгарган коомдорду дүйнөдө эле жазалаганын көрөбүз. Бул — Аллахтын убадасынын чындыгын далилдейт.
• Тарыхтан сабак алуу керек. Бул аят бизге өткөн коомдордун кыйроосунан эскертүү берип, ыймандуу болууга, пайгамбарлардын жолун кармоого чакырат.
• Аллахтын илими чексиз. «Аларды Аллахтан башка эч ким билбейт» деген бөлүк — Аллахтын бардык нерсени камтыган илиминин кеңдигин көрсөтөт. Бул биздин жүрөгүбүзгө Аллахка болгон ишенимди бекемдейт.
• Ислам дини — акыйкат дини. Анда адамдарды коркутуу эмес, акыйкатты көрсөтүү, ой жүгүртүүгө чакыруу бар. Бул аят аркылуу Аллах бизге ыймандуу болуунун маанилүүлүгүн, күнөөдөн кайтарууну жана Аллахтын азабынан коркууну үйрөтөт.
• Аллахка тообо кылуу — куткаруунун жолу. Бул коомдор тообо кылбай, текеберленгени үчүн кыйратылган. Биз алардан сабак алып, ар дайым Аллахка тообо кылып, жакшылык иштерди кылышыбыз керек.