Аль-Фуркан сүресі — Аят 38

1. Сөздердің мағынасы:

• وَعَادًا — "Әд" қауымы: Нұх пайғамбардан кейін өмір сүрген, Хұд пайғамбардың қауымы.
• وَثَمُودَ — "Сәмұд" қауымы: Салих пайғамбардың қауымы.
• أَصْحَابَ الرَّسِّ — "Расс" иелері: "Расс" дегеніміз — таспен қаланбаған құдық немесе құдықтың аты. Бұл қауым пұттарға табынған, пайғамбарын өлтірген, содан кейін жермен жұтылған халық.
• وَقُرُونًا — "Құрындар": бірнеше ғасырлар бойы өмір сүрген халықтар, ұрпақтар.
• بَيْنَ ذَٰلِكَ — "Осылардың арасында": яғни Нұх, Әд, Сәмұд және Расс иелерінің аралығындағы кезеңдерде.
• كَثِيرًا — "Көптеген": санын тек Алла білетін көптеген қауымдар.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала осы аятта бұрынғы жалғандыққа батқан қауымдардың жойылуын еске салады. Ол Әд қауымын — Хұд пайғамбардың елін, Сәмұд қауымын — Салих пайғамбардың елін және "Расс" иелерін жойды. "Расс" — таспен қаланбаған құдық болған, оның тұрғындары пұттарға табынып, өздеріне жіберілген пайғамбарды өлтірген. Сондықтан Алла оларды жермен жұтып, үйлері мен дүние-мүлкімен бірге құдықтары да құлап кетті. Кейбір деректерде олардың пайғамбары Ханзала ибн Сафуан болған делінеді.

Сонымен қатар Алла Тағала осы аталған қауымдардың аралығында өмір сүрген, санын тек Өзі ғана білетін талай ұрпақты, талай халықты да жойып жіберді. Бұл — Алланың әділдігі мен құдіретінің көрінісі: қайсыбір халық пайғамбарларын өтірікке шығарып, Аллаға қарсы шықса, олардың да ақыбеті осындай болады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Алланың құдіреті шексіз: Ол қаншама қауымды, қаншама ұрпақты жоқ ете алады. Бұл — Алланың әміріне бағынбаудың салдары ауыр екенін көрсетеді.
• Тарихтан ғибрат алу: Өткен халықтардың жойылу себебі — пайғамбарларды өтірікке шығарып, Аллаға серік қосу. Біз осыдан сабақ алып, иманды берік ұстауымыз керек.
• Исламның әділдігі: Алла ешкімге зұлымдық қылмайды, адамдар өздерінің қылықтарымен жазаға лайық болады. Бұл — Исламның әділеттілік діні екенін көрсетеді.
• Құранның шынайылығы: Бұл аятта аталған қауымдар туралы тарихи деректер Құранның рас екенін растайды. Құран — адамзатқа берілген ұлы кітап, оны оқып, үйрену — әр мұсылманның парызы.
• Тәубеге келу мүмкіндігі: Өткендердің ақыбетінен сабақ алып, Аллаға бет бұру — әр адамның қолында. Ислам — кешірім мен мейірім діні, ол адамды жақсылыққа шақырады.