فرقان سۈرىسى — ئايەت 55

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «يَعْبُدُونَ»: ئىبادەت قىلىدۇ، چوقۇنىدۇ.
• «مِن دُونِ اللَّهِ»: ئاللاھنى قويۇپ، ئاللاھتىن باشقا.
• «ظَهِيرًا»: ياردەمچى، مەدەتكار، ئارقا كۆرۈنۈش بېرىدىغان.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇشرىكلارنىڭ قىلمىشىنى ئەسكەرتىپ، ئۇلارنىڭ ئاللاھنى قويۇپ باشقا نەرسىلەرگە چوقۇنۇپ ئىبادەت قىلىدىغانلىقىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار چوقۇنۇۋاتقان بۇ نەرسىلەر ئۇلارغا ھېچقانداق پايدا يەتكۈزەلمەيدۇ، ئەگەر ئۇلار ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلسا؛ شۇنداقلا ئۇلارغا ھېچقانداق زىيانمۇ يەتكۈزەلمەيدۇ، ئەگەر ئۇلار ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىشنى تەرك ئەتسە. بۇ شۇنى كۆرسىتىدۇكى، ئۇلارنىڭ ئىبادەت قىلىۋاتقان نەرسىلىرى پۈتۈنلەي ئاجىز ۋە پايدىسىز بولۇپ، ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ ئەقلىنى ئىشلەتمەي، ھەقىقىي ئىبادەتكە لايىق بولغان يېگىز ئاللاھنى تەرك ئەتكەن.

ئايەتنىڭ ئاخىرىدا ئاللاھ تائالا: «كافىر ئۆز رەببىگە قارشى ياردەمچى بولۇپ قالدى» دەيدۇ. يەنى كاپىر ئاللاھقا ئاسىيلىق قىلىشتا شەيتانغا ياردەم بېرىدۇ، ئۇنىڭغا ئارقا كۆرۈنۈش بولىدۇ. بۇ ئۇلارنىڭ شەيتاننىڭ يولىنى تۇتۇپ، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا خىلاپلىق قىلىۋاتقانلىقىنى ئىپادىلەيدۇ. ئاللاھ تائالا بۇنداق كىشىلەرنىڭ ھەقىقىي زىيانغا ئۇچرايدىغانلىقىنى ۋە ئۇلارنىڭ قىلمىشىنىڭ قانچىلىك خاتا ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، پەقەت ئاللاھلا ئىبادەتكە لايىق زاتتۇر. ئۇنىڭدىن باشقا ھېچقانداق نەرسە پايدا يەتكۈزۈش ياكى زىياننى كەلتۈرۈش كۈچىگە ئىگە ئەمەس. شۇڭا بىز ھەر ۋاقىت پەقەت ئاللاھقا يۆنەلىشىمىز، ئۇنىڭغا ئىخلاس بىلەن ئىبادەت قىلىشىمىز ۋە شەيتاننىڭ يولىدىن ساقلىنىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقىقىي ئىمان ۋە توغرا يولغا باشلىسۇن، بىزنى ئۆزىگە خالىس ئىبادەت قىلغۇچىلاردىن قىلسۇن.