Аль-Фуркан сүресі — Аят 55

1. Сөздердің мағынасы:

• وَيَعْبُدُونَ — олар құлшылық етеді.
• مِن دُونِ اللَّهِ — Аллаһтан басқа.
• مَا لَا يَنفَعُهُمْ — оларға пайда келтірмейтін нәрселерге.
• وَلَا يَضُرُّهُمْ — және оларға зиян да келтірмейтін нәрселерге.
• ظَهِيرًا — көмекші, қолдаушы, жәрдемші.

1. Аяттың тәпсірі:

Осы аятта Аллаһ Тағала құлшылыққа лайық жалғыз Өзі екенін айқын дәлелдермен баяндағаннан кейін, қарсылық танытқан кәпірлердің жай-күйін сипаттайды. Олар Аллаһты қойып, өздері жаратқан пұттарға, бейнелерге және басқа да нәрселерге табынады. Бұл табынған нәрселері оларға ешқандай пайда да, зиян да келтіре алмайды. Егер оларға құлшылық етсе — пайдасы жоқ, егер құлшылық етуді қойса — зияны жоқ. Яғни, бұл пұттардың өздері әлсіз, дәрменсіз, еш нәрсеге қабілетсіз. Ал ақыл-парасат иесі адам пайда да, зиян да келтіре алмайтын нәрсеге неге табынсын?

Содан кейін Аллаһ Тағала: «Кәпір өз Раббысына қарсы көмекші болды» — деп хабарлайды. Яғни, кәпір шайтанға ілесіп, оған жәрдемші болып, Аллаһқа қарсы күпірлік пен күнәһарлық жолында онымен бірге әрекет етеді. Ол шайтанның азғыруына еріп, Раббысына қарсы шығады, Оған серік қосады, Оның бұйрықтарына қарсы келеді. Бұл — иманнан бас тартқан адамның ең ауыр күйі: ол өзінің жаратушысына қарсы шайтанның жағында тұрады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһтан басқаға құлшылық ету — адамға пайда да, зиян да келтіре алмайтын дәрменсіз нәрселерге табыну деген сөз. Бұл — ақылға қайшы, адасушылықтың белгісі.
• Шынайы құлшылық тек пайда мен зиянды жалғыз Өзі ғана бере алатын Аллаһқа ғана арналуы тиіс. Ол — әр нәрсеге қабілетті, Әл-Ғазиз, Әр-Раззақ.
• Күпірлік адамды шайтанға жолдас етіп, Раббысына қарсы қояды. Иман — адамды Аллаһқа жақындатып, шайтаннан алыстатады.
• Ислам — адамды ақылға сай, пайдалы және зиянсыз жолға бастайтын дін. Ол адамды дәрменсіз пұттарға табынудан құтқарып, тек Рахман Раббыға құлшылық етуге шақырады.
• Құран Кәрім — адамзатқа тура жолды көрсететін, ақыл мен жүректі нұрландыратын кітап. Оның әрбір аятында терең ғибрат пен хикмет бар.