Аль-Фуркан сүрөсү — Аят 55

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• وَيَعْبُدُونَ — «жана алар сыйынышат»: бул жерде Аллахтан башка нерселерге сыйынган каапырлар тууралуу айтылууда.
• مَا لَا يَنفَعُهُمْ وَلَا يَضُرُّهُمْ — «аларга пайда да, зыян да бере албаган нерселерге»: буттар, буркандар сыяктуу алсыз, күчсүз нерселер.
• ظَهِيرًا — «жардамчы, колдоочу, жөлөк»: бул сөз араб тилинде бирөөгө күч-кубат берип, аны колдоп-жөлөп туруу маанисин билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта каапырлардын туура эмес жолун ачык көрсөтүп жатат. Алар Аллахты таштап, өздөрү жараткан бут-буттарга, буркандарга сыйынышат. Ал эми ошол буттар аларга эч кандай пайда да келтире албайт, эч кандай зыян да жеткире албайт. Эгер аларга сыйынса, аларга эч нерсе бербейт; эгер сыйынбаса, алардан эч нерсе кетпейт. Демек, алардын сыйынган нерселери толук алсыз, күчсүз, эч нерсеге жарабаган нерселер.

Андан соң Аллах мындай деп билдирет: каапыр адам өз Раббисине каршы шайтанга жардамчы, колдоочу болуп калды. Башкача айтканда, ал шайтандын жолун карманып, ага жөлөк болуп, Аллахка каршы күнөө иштерди кылууга шайтанга көмөк көрсөттү. Бул анын адашуусунун чоңдугун жана Аллахка каршы туруусунун оордугун көрсөтөт. Ал өзүнүн Раббисине каршы душманга — шайтанга — жардам берип, ага ээрчип, Аллахтын буйруктарына каршы чыкты.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге Аллахтан башка сыйынган нерселердин баары пайда да, зыян да бере албастыгын эскертет. Демек, чыныгы күч-кубат, пайда-зыян берүүчү жалгыз Аллах экенин түшүнүү — ыймандын негизи.
• Аллахка гана сыйынуу — адамды ар кандай адашуудан, шайтандын азгырыгынан сактайт. Ислам дини адамды эркин кылат, аны алсыз, жардам бере албаган нерселерге кул кылбайт.
• Каапыр адамдын шайтанга жардамчы болушу — акыреттеги оор жоопкерчиликти эскертет. Ал эми ыймандуу адам Аллахтын жолунда болуп, шайтанга эмес, Раббисине жакын болууга умтулат.
• Бул аят ыймандууларды Аллахтын жалгыздыгын, Анын кудуретин терең түшүнүүгө чакырат. Аллахка сыйынуу — адамдын жүрөгүнө тынчтык, жашоосуна маани берет. Ислам — бул адамды алсыздыктан куткарып, чыныгы бакытка жеткирүүчү жол.