Аш-Шуара сүресі — Аят 115

1. Сөздердің мағынасы:

• إِنْ (ин): «тек қана», «басқа емес» дегенді білдіретін шектеу құралы.
• أَنَا (ана): «мен».
• إِلَّا (иллә): «басқа», «тек» — шектеуді күшейтетін сөз.
• نَذِيرٌ (назир): «ескертуші», «қорқытушы» — Алланың азабы туралы алдын ала хабар беруші.
• مُبِينٌ (мубин): «анық», «айқын», «ашық» — ескертуі айқын әрі түсінікті деген мағынада.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Нұх пайғамбар (оған Алланың сәлемі болсын) өз қауымына жауап беріп тұр. Олар одан өздерімен бірге отырған кедей, әлсіз адамдарды қуып жіберуін талап еткен еді. Пайғамбар оларға: «Мен сендердің қалауларыңа бола иман еткен адамдарды қуып жіберетін адам емеспін. Менің міндетім — адамдарды Алланың азабы туралы анық ескерту, қорқыту ғана. Мен иман келтірушілердің жағдайына қарамай, барлық адамдарға — абыройлы болсын, қор болсын — бірдей ескертушімін. Менің үстімде оларды иманға мәжбүрлеу немесе жүректерін өзгерту міндеті жоқ; мен тек айқын ескертушімін», — деді.

Яғни, пайғамбардың міндеті — Алланың хабарын жеткізу және адамдарды азаптан сақтандыру. Ол адамдардың әлеуметтік жағдайына, байлығына немесе мансабына қарап бөлінбейді. Оның шақыруы баршаға ортақ, ал қабылдау — әр адамның өз еркінде.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Ислам — баршаға ортақ дін. Бай мен кедей, билеуші мен қарапайым адам — бәрі Алланың алдында тең. Ислам ешкімді әлеуметтік жағдайына қарап кемсітпейді.
• Пайғамбардың міндеті — жеткізу, мәжбүрлеу емес. Біз де дінге шақырғанда адамдарды зорлықпен емес, даналықпен, жұмсақ сөзбен шақыруымыз керек.
• Иман — жеке таңдау. Әр адам өз еркімен иман келтіреді; оны ешкім мәжбүрлей алмайды.
• Ескерту — мейірімнің белгісі. Алланың азабы туралы ескерту адамды қорқыту үшін емес, оны құтқару үшін жасалады. Бұл — Жаратушының пендесіне деген мейірімінің көрінісі.
• Шақырушы адам әділ болуы керек. Ол адамдарды байлығына, тегіне немесе беделіне қарап бөлмей, барлығына бірдей қарауы тиіс.
• Қарапайым адамдарды кемсіту — үлкен қате. Нұх пайғамбардың қауымы осындай қателікке ұрынған еді; біз де осыдан сабақ алуымыз керек.

Осы аят арқылы Исламның әділдігі, теңдігі және мейірімділігі айқын көрінеді. Ол әр адамды өз еркімен иманға шақырады және ешкімді мәжбүрлемейді.