Shu'aro surasi — Oyat 160

Kalimalarning ma'nolari:

• Qavmu Lut – Lut alayhissalomning qavmi, ya'ni Sadum (Sodom) ahlidir.
• Mursaliyn – Rasulullar, ya'ni Alloh tomonidan yuborilgan payg'ambarlar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Lut qavmining o'z payg'ambarlarini yolg'onchiga chiqarganliklarini xabar qilmoqda. Ular faqat Lut alayhissalomning o'zini emas, balki barcha rasullarni yolg'onchiga chiqargan hisoblanadilar. Chunki barcha payg'ambarlar bir xil din — tavhid (yakkaxudolik) va asosiy shariat qoidalarini olib kelganlar. Kim bir payg'ambarni inkor etsa, barchasini inkor etgan bo'ladi. Lut qavmi esa nafaqat payg'ambarlikni, balki Allohning buyruqlarini ham rad etib, buzuq ishlarni — erkaklar bilan shahvoniy munosabatda bo'lish, yo'lovchilarga ozor berish kabi jirkanch amallarni ochiq-oshkora qilgan edilar. Ular o'zlariga yuborilgan payg'ambar Lut alayhissalomning da'vatini eshitmadilar va unga qarshi chiqdilar. Shuning uchun ularning qilmishlari barcha rasullarni inkor etish darajasiga ko'tarildi.

Foydalar:

• Payg'ambarlarning barchasi bir xil e'tiqod va asosiy qoidalarni olib kelganliklari uchun, bir payg'ambarni inkor etish — barchasini inkor etish demakdir. Bu musulmonlarning barcha anbiyolarga bo'lgan ishonchini mustahkamlaydi.
• Bu oyatda Allohning azobi haqida ogohlantirish bor: kim haqni inkor etsa va gunohda davom etsa, oxir-oqibat halokatga uchraydi. Bu esa insonni to'g'ri yo'lga qaytishga undaydi.
• Lut qavmining qissasi orqali bizga poklik va iffatning qadri, harom ishlardan saqlanishning ahamiyati o'rgatiladi. Bu musulmon jamiyatida axloqiy poklikni saqlashga da'vat etadi.
• Alloh har bir qavmga o'z tilida va o'z ichidan payg'ambar yuborgani — Uning rahmati va adolatining belgisidir. Bu esa insonlarni Allohning ne'matlariga shukr qilishga chorlaydi.