Shu'aro surasi — Oyat 173

Kalimalarning ma'nolari:

• أَمْطَرْنَا – yomg'ir yog'dirdik (bu yerda azob sifatida tosh yog'dirish ma'nosida).
• مَطَرًا – yomg'ir (bu yerda ularning ustiga tosh yog'dirilgani kinoya bilan aytilgan).
• فَسَاءَ – juda yomon bo'ldi, qabih bo'ldi.
• الْمُنذَرِينَ – ogohlantirilganlar (ya'ni, avvaldan payg'ambar orqali ogohlantirilgan, lekin ogohlantirishga quloq solmagan qavm).

Tafsir:

Alloh taolo Lut alayhissalomning qavmidan gunohda davom etganlarni halok qilishni iroda qilgach, ularning ustiga osmondan tosh yog'dirdi. Bu toshlar yomg'ir kabi ketma-ket va keng miqyosda tushib, ularni butunlay yo'q qildi. Bu azob shunchalik dahshatliki, u "yomg'ir" deb atalishi bilan ularning halokati qanchalik og'ir bo'lganini ko'rsatadi. Chunki odatda yomg'ir rahmat va baraka sababi bo'ladi, ammo bu yerda u azob va halokat vositasi bo'ldi.

Keyin Alloh taolo: "Bas, ogohlantirilganlarning yomg'iri qanchalik yomon bo'ldi!" deya bu azobning qabihligini ta'kidladi. Ya'ni, Lut alayhissalom ularni Allohning azobidan ogohlantirgan edi, lekin ular bu ogohlantirishni rad etib, o'z gunohlarida davom etdilar. Natijada ularning ustiga tushgan "yomg'ir" – ya'ni toshlar – ular uchun eng yomon va eng og'ir azob bo'ldi. Bu ularning ogohlantirishga quloq solmaganliklarining oqibati edi.

Foydalar:

1. Allohning ogohlantirishlari behuda emasdir; har bir ogohlantirishdan so'ng, agar insonlar tavba qilmasa, azob tushishi muqarrardir. Bu mo'minlarga o'z hayotlarida Allohning amrlariga qat'iy rioya qilishlari kerakligini eslatadi.
2. Gunoh va fahsh ishlar – ayniqsa, jamiyatda ommalashib, ochiq-oshkora qilinadigan bo'lsa – Allohning g'azabiga sabab bo'ladi. Shuning uchun har bir musulmon o'zini bunday illatlardan tiyishi va jamiyatni ham bunga qarshi turishga chaqirishi lozim.
3. Allohning azobi adolatli va hikmatlidir. U bandalarini avval ogohlantiradi, so'ngra ularga muhlat beradi. Ammo muhlatdan foydalanmaslik – halokatga eltuvchi yo'ldir. Bu esa mo'minlarga har bir imkoniyatni g'animat bilish va Allohga tavba qilishga shoshilish kerakligini o'rgatadi.
4. Bu qissa orqali bizga ma'lum bo'ladiki, Alloh o'z payg'ambarlarini va ularga ergashganlarni doimo qo'llab-quvvatlaydi, dushmanlarini esa qanday kuchli bo'lishmasin, halok qiladi. Bu mo'minlarning qalbini mustahkamlab, ularga sabr va ishonch bag'ishlaydi.