Sure Şuarâ — Ayet 215

Kelime Anlamları:

• خفض الجناح (Hafdu'l-cenâh): Kanadı indirmek, tevazu göstermek, alçak gönüllü olmak. Bu, kuşun yavrusuna şefkatle kanat germesinden kinaye olarak kullanılan çok zarif bir benzetmedir.
• İttibâ (اتّباع): Tabi olmak, arkasından gitmek, bir kimseyi rehber edinip onun yolunu izlemek.
• Mü'minîn (المؤمنين): İman edenler, Allah'a ve Resulüne gönülden inanıp teslim olanlar.

Tefsir:

Bu mübarek ayet, Peygamber Efendimiz'e (sallallahu aleyhi ve sellem) hitaben nazil olmuş ve ona ümmetine karşı nasıl bir tavır takınması gerektiğini öğretmektedir. Yüce Allah, Sevgili Peygamberine şöyle buyurmaktadır: "Ey Muhammed! Sana iman eden, senin davetini kabul edip yoluna tabi olan müminlere karşı kanadını indir; yani onlara karşı son derece mütevazı, yumuşak ve şefkatli ol."

Bu ifade, bir kuşun yavrusunu korumak için kanatlarını onun üzerine germesi gibi, Peygamber Efendimiz'in de müminlere karşı şefkat ve merhametle davranmasını emretmektedir. Burada "kanadı indirmek" tabiri, kibirden arınmış bir tevazuyu, gönül alçaklığını ve insanlara değer vermeyi ifade eder. Müminlere karşı sözde ve davranışta yumuşak olmak, onlara karşı rahmet ve rikkatle muamele etmek emredilmiştir.

Bu emir, sadece o dönemin müminlerine değil, kıyamete kadar gelecek bütün müminlere ve özellikle de Allah'ın dinine hizmet eden herkese yönelik evrensel bir ilkedir. Bir Müslüman, kardeşlerine karşı kibirli, sert ve kırıcı değil; bilakis mütevazı, yumuşak ve bağışlayıcı olmalıdır. İslam'ın güzelliği, işte bu tevazu ve merhamet ikliminde kendini gösterir.

Ancak bu tevazu, herkese karşı değil, özellikle iman eden kardeşlere karşıdır. Zira fasıklara, zalimlere ve münafıklara karşı taviz verilmez; onlara karşı da gerektiğinde sert ve tavizsiz olunur. Bu ayet, müminlerin birbirine kenetlenmesini, birbirini sevmesini ve birbirine karşı alçak gönüllü olmasını emrederken, aynı zamanda iman edenlerin değerini de yüceltmektedir.

Sevgili kardeşlerim! Bu ayet bize gösteriyor ki, Allah katında en değerli olan, makamı, malı veya soyu değil; imanıdır. Peygamber Efendimiz bile, kendisine tabi olan müminlere karşı bu kadar mütevazı davranmakla emrolunuyorsa, bizler de iman kardeşlerimize karşı aynı tevazu ve muhabbetle yaklaşmalıyız. Birbirimize karşı sevgi, saygı ve merhamet gösterdiğimizde, aramızdaki kardeşlik bağı güçlenecek ve ümmet olarak birlik ve beraberliğimiz artacaktır. Unutmayalım ki, tevazu gösterenleri Allah yüceltir, kibirli olanları ise alçaltır.