سوره شعرا — آیه 218

معانی کلمات:

• حین تقوم: هنگامی که برای نماز (بهویژه نماز شب) برمیخیزی.

تفسیر آیه:

این آیه شریفه در ادامه توصیف پروردگار متعال است که پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) را به توکل بر خداوند عزیز و رحیم فرمان میدهد؛ خدایی که هرگز مغلوب نمیشود و دوستانش را خوار نمیگرداند. خداوند در این آیه میفرماید: او همان کسی است که تو را میبیند و از احوال تو آگاه است، آنگاه که برای عبادت و نماز شب برمیخیزی و در دل شب با او راز و نیاز میکنی. او نهتنها قیام تو را میبیند، بلکه تمام حرکات و سکنات تو را در نماز مشاهده میکند؛ چه زمانی که با جماعت نماز میگزاری و در رکوع و سجود و قیام و جلوس، همراه با نمازگزاران به عبادت مشغولی. خداوند سبحان، هم شنونده تلاوت و ذکر توست و هم از نیت و عمل تو کاملاً آگاه است. این نظارت و آگاهی الهی، مایه آرامش و اطمینان مؤمن است که بداند هرگز از دید پروردگار مهربان پنهان نیست و عبادت او در هر حال، مورد توجه و پذیرش حق تعالی قرار میگیرد.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند متعال در همه حال ناظر بر بنده خود است و هیچ عمل و حرکتی از او پنهان نمیماند؛ این آگاهی، مؤمن را به اخلاص و مراقبت در عبادت ترغیب میکند.
• نماز شب و عبادت در دل شب، ارزش والایی نزد خداوند دارد و او به بندهای که در خلوت شب به عبادت برمیخیزد، نظر ویژه دارد.
• علم و آگاهی کامل خداوند به نیت و عمل انسان، سبب میشود که بنده با امید و اطمینان به درگاه او رو کند و بداند که تلاش او هرگز بینتیجه نخواهد ماند.
• این آیه، پیامبر (ص) و امت او را به توکل بر خدایی دعوت میکند که هم عزیز است و هم رحیم؛ عزیزی که یاور اولیای خود است و رحیمی که هرگز بندگانش را تنها نمیگذارد.