Shu'aro surasi — Oyat 28

Kalimalarning ma'nolari:

• Rabbu-l-mashriqi va-l-maghrib: Sharq va G'arbning Robbasi (Egasi, Xoliqu, Tadbir qiluvchisi).
• Ma baynahuma: Ularning ikkalasi o'rtasidagi narsalar (osmonlar, yer, yulduzlar, quyosh, oy va boshqa mavjudotlar).
• Ta'qilun: Aql-idrokka ega bo'lasizlar, fikr yuritasizlar.

Tafsir:

Muso alayhissalom Fir'avnning "Agar siz o'zingizdan boshqa iloh tutsangiz, sizni zindonband qilaman" degan tahdidiga javoban, uning da'vatini yanada oydinlashtirib, shunday dedi: "U zot — Sharqning ham, G'arbning ham Robbasi va ular o'rtasidagi barcha narsalarning Xoliqu Tadbir qiluvchisidir. U quyoshni sharqdan chiqarib, g'arbga botiradi, kecha va kunduzni, yorug'lik va zulmatni, osmonlaru yerni va ulardagi barcha maxluqotlarni O'z hukmiga bo'ysundirgandir. Agar sizlar aql-idrokka ega bo'lsangiz, ana shu ulug' kuch-qudrat sohibining yagonaligini, Unga hech kim sherik bo'la olmasligini anglab yetasizlar. Zero, butun olamni boshqargan Zotning huzurida boshqa biror ilohning mavjudligini tasavvur qilish ham aqlsizlikdir."

Foydalar:

• Ushbu oyat bizga Alloh taoloning ulug'ligini va Uning butun olam ustidan hukmronligini ko'rsatadi. Sharqu G'arb, tunu kun, yorug'lik va zulmat — barchasi Uning qudrati ostidadir. Bu esa inson qalbida Allohga bo'lgan ehtirom va muhabbatni oshiradi.
• Muso alayhissalomning bu javobi da'vatda hikmat va dalil bilan munozara qilishning go'zal namunasi bo'lib, bizga o'z e'tiqodimizni donolik va ravshan dalillar bilan himoya qilishni o'rgatadi.
• Aql-idrokni to'g'ri ishlatish insonni Yaratganga yetaklaydi. Kimki olamdagi tartib-intizom va go'zallik haqida chuqur fikr yuritsa, albatta, Uning Yaratuvchisi borligini tan oladi.
• Bu oyat musulmonlarga o'zlarining aqliy salohiyatlarini ishga solib, Allohning borligi va birligini anglashga, shuningdek, bu haqiqatni boshqalarga ham yetkazishga undaydi.