سوره شعرا — آیه 56

معانی کلمات:

• حاذِرون: به معنای هوشیار، آمادهباش و مراقب است.

تفسیر آیه:

فرعون پس از آنکه از خروج بنیاسرائیل با موسی علیهالسلام آگاه شد و آن را توهینی به خود و شکستی برای حکومتش دانست، در جمع اطرافیانش با لحنی مملو از غرور و قدرت گفت: «و به راستی که ما همگی هوشیار و آمادهباش هستیم.» منظور او این بود که ما از هر فرصتی برای مقابله با آنان استفاده خواهیم کرد و هرگز غافلگیر نخواهیم شد. او میخواست با این سخن، هم به یارانش قوت قلب بدهد و هم به دشمنانش اعلام کند که از هیچ تلاشی برای سرکوب آنان فروگذار نخواهد کرد. اما این سخن، در حقیقت نشاندهنده ضعف درونی او بود؛ چرا که کسی که واقعاً قدرت دارد، نیازی به اظهار آمادگی و ترساندن دیگران ندارد. خداوند در ادامه داستان، نتیجه این غرور و کبر را نشان داد؛ جایی که فرعون و لشکرش در دریا غرق شدند و بنیاسرائیل نجات یافتند.

فواید و پیامهای آیه:

1. هوشیاری در برابر دشمن: مؤمن باید در برابر توطئههای دشمنان، هوشیار و آماده باشد و از غفلت بپرهیزد، اما این هوشیاری باید همراه با توکل بر خدا باشد نه تکیه بر قدرت خود.
2. غرور، سرآغاز سقوط: کسانی که به قدرت و امکانات خود مغرور میشوند و دیگران را حقیر میشمارند، در نهایت شکست خواهند خورد؛ چنانکه فرعون با تمام ادعای قدرت، نتوانست در برابر اراده الهی بایستد.
3. پیروزی نهایی با صابران: این آیه به مؤمنان اطمینان میدهد که هرچند دشمنانشان قوی و مجهز به نظر برسند، اما اگر بر حق باشند و صبر پیشه کنند، یاری خداوند شامل حال آنان خواهد شد و عاقبت از آنِ پرهیزگاران است.
4. آرامش قلبی مؤمن: وقتی مؤمن بداند که خداوند حامی اوست، از تهدیدهای دشمنان هراسی به دل راه نمیدهد و با اطمینان به راه خود ادامه میدهد؛ چرا که وعده الهی حق است و هیچ قدرتی در برابر آن تاب مقاومت ندارد.