سوره شعرا — آیه 58

معانی کلمات:

• کُنُوزٍ: گنجینه‌های مال، یعنی طلا و نقره و اموال فراوان که ذخیره کرده بودند.
• مَقَامٍ کَرِیمٍ: جایگاه و منزل‌های نیکو و باشکوه، و مجالس زیبا و آراسته.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه بیان نعمت‌هایی که فرعون و قومش از آن برخوردار بودند، می‌فرماید که آنان را از باغ‌ها و چشمه‌ها، گنجینه‌های گران‌بها و جایگاه‌های والا و منزل‌های زیبا بیرون راند. اینها همه نشانه‌ای از قدرت و رحمت الهی است که نعمت‌های فراوان به انسان می‌دهد، اما اگر کفران کنند و طغیان نمایند، همه را از آنان سلب می‌کند. خداوند این نعمت‌ها را به فرعون و قومش عطا کرده بود، اما چون آنان در برابر حق تکبر ورزیدند و بنی‌اسرائیل را به ظلم و ستم گرفتار ساختند، خداوند آنان را از همه این مواهب محروم کرد و آن سرزمین‌ها و نعمت‌ها را به بنی‌اسرائیل واگذار نمود. این آیه یادآور آن است که نعمت‌های دنیوی پایدار نیستند و هر کس از آنها در مسیر بندگی و اطاعت استفاده نکند، ممکن است در یک لحظه همه را از دست بدهد.

فواید و درس‌های آیه:

1. نعمت‌های دنیوی مانند ثروت، مقام و منزلت، وسیله آزمایش انسان‌ها هستند؛ نه نشانه محبت یا خشم خداوند. ممکن است کسی مانند فرعون از نعمت‌های فراوان برخوردار باشد اما در عین حال در خشم الهی گرفتار شود.
2. این آیه به ما می‌آموزد که به نعمت‌ها مغرور نشویم و بدانیم هر لحظه ممکن است خداوند آن‌ها را از ما بگیرد. پس باید شکرگزار باشیم و از نعمت‌ها در راه رضای الهی استفاده کنیم.
3. خداوند هرگز ستمگران را بی‌کیفر نمی‌گذارد و حتی اگر مدتی به آنان مهلت دهد، سرانجام آنان را گرفتار عذاب و محرومیت می‌کند. این وعده الهی مایه امید مظلومان و هشدار برای ظالمان است.
4. این آیه نشان می‌دهد که مال و مقام، ارزش حقیقی انسان نیست؛ بلکه ایمان و عمل صالح است که انسان را در پیشگاه خداوند عزیز می‌کند. فرعون با همه گنجینه‌ها و مقامش، نزد خداوند پست‌ترین خلق بود، در حالی که بنی‌اسرائیل با ایمان و استقامت، وارث آن نعمت‌ها شدند.