سوره شعرا — آیه 59

معانی کلمات:

• کَذَٰلِكَ: اینچنین، همانگونه که بیان شد.
• أَوْرَثْنَاهَا: آن را به ارث دادیم و در اختیار کسی قرار دادیم.
• بَنِی إِسْرَائِیلَ: فرزندان یعقوب (علیهالسلام) که قوم موسی (علیهالسلام) بودند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در آیات پیشین، نعمتهای فراوانی را که به فرعون و قومش داده بود (باغها، چشمهها، گنجینهها و خانههای زیبا) یادآوری کرده و سپس بیان میکند که چگونه آنان را از همهی این نعمتها بیرون راند و هلاکشان کرد. در این آیه میفرماید: «اینچنین بود سرنوشت آنان؛ و ما این نعمتها و سرزمینها را پس از هلاکت فرعونیان، به بنیاسرائیل به ارث دادیم.»

به عبارت روشنتر، خداوند پس از غرق شدن فرعون و لشکرش در دریا، بنیاسرائیل را که قرنها تحت ستم و بردگی آنان بودند، نجات داد و آنان را به سرزمین مصر بازگرداند و اموال، خانهها و امکانات فرعونیان را در اختیارشان قرار داد. همچنین در روایات آمده است که خداوند آنان را به سرزمین شام نیز وارد کرد و نعمتهای فراوانی به آنان عطا فرمود. این واقعه نشاندهندهی سنت الهی است که مستضعفان را وارث مستکبران میگرداند و وعدهی خداوند به بندگان صالح خود را تحقق میبخشد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه یادآور قدرت مطلق خداوند است که میتواند ظالمان را ذلیل و مظلومان را عزیز گرداند؛ پس هیچ ظالمی در برابر ارادهی الهی پایدار نخواهد ماند.
• سنت الهی بر این جاری است که زمین و نعمتهای آن به بندگان صالح و شایسته به ارث برسد؛ این وعدهی خداوند در قرآن، مایهی امیدواری مسلمانان در برابر ستمگران است.
• نجات بنیاسرائیل و ارثبردن آنان از فرعونیان، نشانهای از لطف خداوند به مؤمنان صبور است؛ پس صبر و استقامت در برابر سختیها، سرانجام به پیروزی و عزت میانجامد.
• این آیه به انسان میآموزد که دلبستگی به اموال و امکانات دنیوی نباید او را به طغیان و سرکشی بکشاند، زیرا همهی اینها به فرمان خداوند از دست میرود و به دیگران منتقل میشود.