شعراء سۈرىسى — ئايەت 77

1. ئايەتتىكى ئاساسلىق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• فَإِنَّهُمْ: ئۇلار، يەنى سىلەر ۋە ئاتا-بوۋىلىرىڭلار چوقۇنۇۋاتقان بۇتلار.
• عَدُوٌّ لِّي: ماڭا دۈشمەن. بۇ يەردە ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام بۇتلارنىڭ ئۆزىگە ھېچقانداق پايدا-زىيان يەتكۈزەلمەيدىغانلىقىنى، ئەكسىچە ئۇلارغا چوقۇنۇش ئۆزىنىڭ ئىمانىغا زىيانلىق ئىكەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويغان.
• إِلَّا رَبَّ الْعَالَمِينَ: پەقەت بارلىق مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى بۇنىڭدىن مۇستەسنا. بۇ "ئىستىسنائى مۇنقەتىع" بولۇپ، مەنىسى: ئۇلار ماڭا دۈشمەن، ئەمما بارلىق مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى مېنىڭ ياردەمچىم ۋە ھىمايە قىلغۇچىمدۇر.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئۆز قەۋمىگە ۋە ئاتا-بوۋىلىرىغا خىتاب قىلىپ، ئۇلارنىڭ ئەزەلدىن چوقۇنۇپ كەلگەن بۇتلىرىنىڭ ھېچقانداق ئاڭلىيالمايدىغان، پايدا-زىيان يەتكۈزەلمەيدىغان نەرسىلەر ئىكەنلىكىنى ئەستايىدىلەپ ئويلىنىشقا چاقىردى. ئاندىن ئۇلارنىڭ ھەممىسىنىڭ ئۆزىگە دۈشمەن ئىكەنلىكىنى ئېلان قىلدى. چۈنكى بۇتلارغا چوقۇنۇش ئىنساننى ھەقىقىي پەرۋەردىگارغا قۇلچىلىق قىلىشتىن توسىدىغان باتىل ئىش بولۇپ، ئۇنىڭ ھەر بىرى ئىمان ئېيتقان كىشىگە زىيان يەتكۈزىدۇ. شۇڭا ئۇلار ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامغا دۈشمەن ھېسابلىنىدۇ. لېكىن بارلىق مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى بولغان ئاللاھ تائالا بۇنىڭدىن مۇستەسنا بولۇپ، ئۇ يالغۇز ئاللاھنىڭ ئۆزىنىڭ ھەقىقىي ياردەمچىسى ۋە ھىمايە قىلغۇچىسى ئىكەنلىكىنى، پەقەت ئۇنىڭغىلا ئىبادەت قىلىدىغانلىقىنى بىلدۈردى. ئاللاھ تائالا ئۇنى ئەڭ گۈزەل شەكىلدە يارىتىپ، دۇنيا ۋە ئاخىرەت ئىشلىرىدا توغرا يولغا يېتەكلەيدۇ، رىزىق بېرىدۇ، كېسەل بولغاندا شىپا بېرىدۇ، ئۆلۈم ۋە تىرىلىشنىڭ ھەممىسى ئۇنىڭ قولىدا. شۇڭا ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام پەقەت ئاللاھقىلا ئىبادەت قىلىپ، ئۇنىڭدىن گۇناھلىرىنىڭ كەچۈرۈلۈشىنى ئۈمىد قىلدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقىي ئىبادەتكە لايىق بولغان يالغۇز ئاللاھ تائالادۇر. ئۇنىڭدىن باشقا ھەر قانداق نەرسىگە چوقۇنۇش ئىنسانغا پايدا ئەمەس، بەلكى زىيان كەلتۈرىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەر ۋاقىت ئۆزىگە خالىس قۇلچىلىق قىلىشقا، ھەقىقىي ياردەمچى ۋە ھىمايە قىلغۇچى سۈپىتىدە پەقەت ئۇنىڭغىلا يۆلەنگەنلىككە چاقىرىدۇ. ئاللاھ بىزنى ھەقىقىي ئىمان ۋە توغرا يولدا مۇستەھكەم قىلسۇن.