Şüəra surəsi — Ayə 77

1) Bəzi sözlərin izahı:

• عَدُوٌّ (əduvvun): düşmən. Burada tək forma işlədilib, lakin mənası çoxluğa aiddir — yəni "onlar mənim düşmənlərimdir".
• إِلَّا (illə): "istisna" bildirir — "başqa", "lakin", "yalnız" mənalarında işlənir.
• رَبُّ الْعَالَمِينَ (Rabbul-aləmin): bütün aləmlərin Rəbbi, yəni bütün məxluqatın sahibi, yaradanı və idarə edəni olan Allah.

2) Ayənin təfsiri:

İbrahim (əleyhissəlam) öz qövmünə xitab edərək buyurdu ki, sizin və atalarınızın ibadət etdiyi o bütlər — dinləməyən, fayda da, zərər də verə bilməyən şeylər — mənim düşmənlərimdir. Çünki onlara ibadət etmək haqqa ziddir və insanı doğru yoldan uzaqlaşdırır. Onların hamısı batildir, yalnız bütün aləmlərin Rəbbi olan Allah haqqdır. Mən yalnız Ona ibadət edirəm, çünki O, məni ən gözəl surətdə yaradıb, məni doğru yola yönəldir, mənə yemək və içmək verir, xəstələndiyim zaman mənə şəfa verir, məni öldürəcək və sonra yenidən dirildəcək, haqq-hesab günü günahlarımı bağışlayacağına ümid etdiyim yeganə varlıqdır.

Bu ayədə İbrahim (əleyhissəlam) bütpərəstliyə qarşı açıq bir mövqe sərgiləyir: o, batil ilahlardan tamamilə uzaqlaşır və yalnız Allahı özünə Rəbb, dost və yardımçı bilir. Bu, təkallahlılığın (tövhidin) ən gözəl ifadəsidir.

3) Dəvət və nəsihət:

Ey insan! Bir düşün: sənin əlini-ayağını, gözünü-qulağını, ruzini, sağlamlığını verən kimdir? Səni yoxdan var edən, hər an sənə qulluq edən kimdir? Bütlər, heykəllər, məxluqlar sənə heç bir şey verə bilməz. Onlar nə eşidir, nə görür, nə də kömək edə bilər. Onlara güvənmək insanı yalnız ziyana aparar.

Gəl, İbrahim (əleyhissəlam) kimi de: "Mənim Rəbbim bütün aləmlərin Rəbbidir!" O, səni də yaradıb, sənə də ruzi verir, sənin də dualarını eşidir. Ona yönəl, Ona sığın, Ona təvəkkül et. Çünki yalnız O, sənin həqiqi dostun, yardımçın və qurtarıcındır. Quran bu yolu bizə göstərir — bu yol nicat yoludur, bu yol sülh və əmin-amanlıq yoludur.