Аш-Шуара сүресі — Аят 77

1. Сөздердің мағынасы:

• فَإِنَّهُمْ — «ақиқатында олар»: бұл жерде Ибраһим (ғ.с.) атап өткен пұттар мен оларға табынған ата-бабалардың жалған тәңірлері.
• عَدُوٌّ لِّي — «маған дұшпан»: яғни олар маған жау, мен олардан беземін, олармен ешқандай байланысым жоқ.
• إِلَّا — «бірақ, тек»: бұл жерде үзілген (мунқатиғ) истисна, яғни алдыңғы сөзден бөлек жаңа мағына білдіреді.
• رَبَّ الْعَالَمِينَ — «әлемдердің Раббысы»: барлық жаратылыстың Жаратушысы әрі Иесі, тәрбиелеушісі.

1. Тәпсірі:

Ибраһим (ғ.с.) өз қауымына былай деді: сендер мен ата-бабаларың табынып жүрген пұттар — тыңдамайтын, пайда да, зиян да келтіре алмайтын нәрселер. Олардың бәрі маған дұшпан, мен олардан мүлдем бездім, олармен ешбір қатысым жоқ. Өйткені олар — жалған, ал жалған нәрсенің ақиқатқа жау болуы сөзсіз. Бірақ бүкіл әлемдердің Раббысы — Аллаһ — олай емес. Ол менің Раббым, Ием, қамқоршымыз әрі жәрдемшім. Сондықтан мен тек Оған ғана құлшылық етемін, өйткені Ол барлық жаратылысты жаратып, ризық беріп, тәрбиелеп отырған жалғыз Ие. Пұттар ешкімге иелік ете алмайды, ал Аллаһ — бүкіл әлемнің шынайы Раббысы. Ибраһим (ғ.с.) осылайша өз қауымына жалған тәңірлерден безіп, тек Аллаһқа бет бұрудың мәнін түсіндірді.

1. Пайдалы қорытындылар:

• Бұл аят адамды жалған нәрселерге байланып қалмай, тек Аллаһқа ғана сенім артуға шақырады. Жалған тәңірлер — пұттар, адамдар немесе басқа да нәрселер — адамға пайда да, зиян да келтіре алмайды, сондықтан оларға жүрек байлау адамды адасушылыққа апарады.
• Ибраһим (ғ.с.) сияқты шынайы сенім иесі жалған нәрселерден ашық түрде безіп, тек Аллаһқа ғана бет бұрады. Бұл — таухидтің, яғни Аллаһты жалғыз деп білудің нақты үлгісі.
• Аллаһ — әлемдердің Раббысы, яғни Ол барлық жаратылысты жаратып, ризық беріп, қорғап, жетектеп отыр. Оған сенім артқан адам ешқашан жалғыз қалмайды, өйткені Ол — шынайы қамқоршы әрі жәрдемші.
• Бұл аят адамды Аллаһқа деген сүйіспеншілік пен сенімді тереңдетуге, жалған нәрселерден арылуға және тек Оған ғана құлшылық етуге шақырады. Ислам — адамды адасушылықтан алып, шынайы Раббысына бағыттайтын тура жол.