Shu'aro surasi — Oyat 83

Kalimalarning ma'nolari:

• حُكْمًا — ilm, donishmandlik, din va islomda chuqur tushuncha (fiqh), shuningdek, payg'ambarlik ma'nolarini ham o'z ichiga oladi.
• وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ — meni solih bandalaring qatoriga qo'sh, ularga hamroh qil.

Tafsir:

Ibrohim alayhissalom o'z Robbisi oldida duo qilib, shunday deydi: "Ey Robbim, menga ilm-fahm, donishmandlik va din borasida chuqur tushuncha ato et. Meni solih bandalaringdan, xususan, mendan oldin o'tgan payg'ambar otalarimga (Nuh, Idris kabi) va boshqa solih zotlarga qo'shgil. Ularning qatoriga yetakla va oxiratda ular bilan birga jannatda jam qil."

Bu duo Ibrohim alayhissalomning eng buyuk orzu-umidlari ifodasidir. U zot dunyo ilm-u donishmandligini ham, oxiratda solihlar bilan birga bo'lishni ham so'ramoqda. "Hukm" so'zi bilan ilm, aql-idrok, to'g'ri qaror chiqarish qobiliyati va payg'ambarlik darajasi nazarda tutilgan. "Solihlar" esa barcha davrlarda Allohga itoat qilib, Uning roziligini topgan zotlardir.

Foydalar va saboqlar:

1. Har bir musulmon Allohdan ilm va donishmandlik so'rashi lozim. Ilm — eng ulug' ne'matlardan biri bo'lib, u insonni to'g'ri yo'lga boshlaydi.
2. Solihlar bilan birga bo'lishni orzu qilish — mo'minning fazilatidir. Inson o'zi suhbatdosh bo'lganlar kabi bo'ladi, shuning uchun yaxshi do'stlar tanlash va ular bilan birga bo'lishga intilish kerak.
3. Payg'ambarlar ham o'zlariga ilm va solihlik tilaganlar. Demak, bu ikki narsa inson erishishi mumkin bo'lgan eng oliy maqsadlardandir.
4. Duoda avval ilm so'rab, keyin solihlar qatoriga qo'shilishni so'rash — ilm solihlikka eltuvchi vosita ekaniga ishoradir. Ilmsiz solihlik to'liq bo'lmaydi.
5. Bu duo bizga oxiratni eslatadi va jannatda payg'ambarlar bilan birga bo'lish umidini uyg'otadi. Bu umid insonni yaxshi amallarga undaydi.