سوره شعراء — آيت 86

1) لفظن جي معنيٰ:

• وَاغْفِرْ: ۽ بخش ڏي، معاف ڪر.
• لِأَبِي: منهنجي پيءُ لاءِ.
• إِنَّهُ: بيشڪ هو.
• كَانَ: هو هو/ٿيو.
• مِنَ الضَّالِّينَ: گمراهه ٿيلن مان.

2) تفسير:

حضرت ابراهيم عليه السلام پنهنجي پيءُ لاءِ دعا ڪندي عرض ڪيو ته اي منهنجا رب! منهنجي پيءُ کي بخش ڏي ۽ معاف فرما، ڇاڪاڻ ته هو گمراهه ٿيلن مان هو، يعني شرڪ ۽ گمراهيءَ ۾ مبتلا هو. هي دعا حضرت ابراهيم عليه السلام ان وقت ڪئي هئي جڏهن سندس پيءُ بابت اها ڳالهه ظاهر نه ٿي هئي ته هو آخر تائين ڪفر تي ئي قائم رهندو ۽ دوزخي ٿيندو. جڏهن کين اها ڳالهه معلوم ٿي وئي ته سندس پيءُ الله جو دشمن آهي ۽ ڪفر تي ئي مريو آهي، تڏهن کين ان کان بيزاري اختيار ڪئي ۽ سندس لاءِ دعا ڪرڻ ڇڏي ڏنو. اهڙي طرح هيءَ دعا ان وقت جي هئي جڏهن اڃا حضرت ابراهيم عليه السلام کي سندس پيءُ جي انجام بابت ڄاڻ نه هئي.

3) فائدا ۽ سبق:

• والدين سان محبت ۽ شفقت: حضرت ابراهيم عليه السلام پنهنجي پيءُ جي گمراهيءَ باوجود سندس لاءِ دعا ڪئي، جنهن مان معلوم ٿئي ٿو ته اولاد کي والدين سان محبت، شفقت ۽ نيڪيءَ جو رويو رکڻ گهرجي.
• دعا جي اهميت: حضرت ابراهيم عليه السلام الله جي بارگاه ۾ دعا ڪئي، جنهن مان سبق ملي ٿو ته مشڪلات ۽ مشرڪ ۽ گمراهه ماڻهن لاءِ به هدايت جي دعا ڪرڻ گهرجي، جيستائين انهن جي باري ۾ الله جو حڪم واضح نه ٿئي.
• حق جي پيروي ۾ ثابت قدمي: جڏهن حضرت ابراهيم عليه السلام کي معلوم ٿيو ته سندس پيءُ الله جو دشمن آهي، تڏهن کين ان کان بيزاري اختيار ڪئي. ان مان سبق ملي ٿو ته حق ۽ باطل جي معاملي ۾ رشتيداريءَ کي به حائل نه ٿيڻ ڏجي.
• الله جي رحمت ۽ بخشش: هيءَ آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته الله تعاليٰ بخشش ۽ معافيءَ وارو آهي، ۽ اسان کي گهرجي ته سدائين الله کان بخشش ۽ معافيءَ جي طلب ڪريون.
• قرآن جي حڪمت: قرآن مجيد ۾ بيان ٿيل واقعا ۽ دعائون اسان لاءِ هدايت ۽ نصيحت جو سبب آهن، جيڪي اسان کي صحيح رستو ڏيکارين ٿا ۽ اسلام سان محبت پيدا ڪن ٿا.