سوره نمل — آیه 49

معانی کلمات:

• تَقَاسَمُوا: با یکدیگر قسم یاد کردند و همپیمان شدند.
• لَنُبَیِّتَنَّهُ: حتماً شبانه به او شبیخون میزنیم و غافلگیرانه او را میکشیم.
• لِوَلِیِّهِ: برای ولیّ دم و کسی که خونخواه اوست.
• مَهْلِکَ: محل هلاکت و نابودی.

تفسیر آیه:

این آیه به توطئه شوم نه نفر از اشراف و بزرگان قوم ثمود اشاره دارد که در برابر دعوت حضرت صالح علیهالسلام به کفر و سرکشی اصرار ورزیدند. آنان در جلسهای محرمانه به یکدیگر گفتند: «بیایید همگی به خدا سوگند یاد کنیم که شبانه به خانه صالح یورش ببریم و او و همه خانواده و پیروانش را به قتل برسانیم. سپس وقتی ولیّ دم و بستگانش برای پیگیری خونخواهی آمدند، قاطعانه بگوییم: ما هرگز در کشته شدن او و خاندانش حاضر نبودیم و شاهد ماجرا نبودهایم و در این ادعای خود کاملاً صادق هستیم.»

آنها با این نقشه شیطانی میخواستند هم جنایت خود را عملی کنند و هم با انکار و سوگند دروغ، خود را از پیامدهای آن برهانند و وجدان جامعه را فریب دهند. غافل از اینکه خداوند متعال بر تمام نقشههای پنهان آنان آگاه است و مکر و حیلهشان را نقش بر آب خواهد کرد. این توطئه نه تنها به هدفشان نرسید، بلکه زمینهساز عذاب الهی و نابودی کامل آنان شد.

فواید و درسهای آیه:

• پوشیده بودن کارها از خدا محال است: انسان هر نقشهای در دل داشته باشد، خداوند از آن آگاه است و هیچ توطئهای از دید او پنهان نمیماند. پس مؤمن باید همواره مراقب باشد که در پنهانی نیز از خدا پروا کند.
• نیرنگ و حیله سرانجام به خود انسان بازمیگردد: کسانی که برای نابودی حق و حقیقت نقشه میکشند، خداوند نقشههای خودشان را بر خودشان برمیگرداند و آنها را به سزای اعمالشان میرساند.
• سوگند دروغ و گواهی ناحق، از گناهان کبیره است: این آیه نشان میدهد که برای پوشاندن جنایت، نباید به دروغ قسم یاد کرد و شهادت ناحق داد؛ چرا که خداوند شاهد و ناظر بر همه چیز است و دروغگویان را رسوا خواهد کرد.
• ایمان واقعی، ایستادگی در برابر توطئههاست: پیامبران الهی با وجود چنین تهدیدها و توطئههایی، هرگز از مسیر حق منحرف نشدند و این درس بزرگی برای مؤمنان است که در برابر دسیسههای دشمنان، صبور و استوار باشند و بر خدا توکل کنند.