سوره نمل — آيت 82

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• وَقَعَ الْقَوْلُ: قول لازم ٿي پوڻ، يعني عذاب جو حڪم ثابت ٿي وڃڻ ۽ لازم ٿي پوڻ.
• دَابَّةً: هلندڙ جانور، هتي مراد قيامت جي وڏي نشانين مان هڪ خاص مخلوق آهي.
• مِّنَ الْأَرْضِ: زمين مان، يعني زمين مان ڪڍي ظاهر ڪبو.
• تُكَلِّمُهُمْ: انهن سان ڳالهائيندي، انهن کي خطاب ڪندي.
• أَنَّ النَّاسَ: ته ماڻهو، يعني ماڻهن جو حال هي هو.
• بِآيَاتِنَا: اسان جي نشانين ۽ آيتن سان، يعني قرآن ۽ نبوي معجزن سان.
• لَا يُوقِنُونَ: يقين نه رکندا هئا، تصديق نه ڪندا هئا.

2) تفسير:

جڏهن ماڻهن تي عذاب جو حڪم لازم ٿي پوندو ۽ انهن جي سرڪشي، گناهن ۽ الله جي حڪمن کان منهن موڙڻ سببان اهي عذاب جي لائق ٿي ويندا، تڏهن قيامت جي وڏين نشانين مان هڪ نشاني طور اسان زمين مان هڪ هلندڙ مخلوق (دابة) ظاهر ڪنداسين. اها مخلوق انهن سان ڳالهائيندي ۽ انهن کي ٻڌائيندي ته ماڻهو اسان جي آيتن تي يقين نه رکندا هئا ۽ انهن جي تصديق نه ڪندا هئا. اها ڳالهه مؤمن ۽ ڪافر ٻنهي کي ٻڌائيندي، ۽ اها قيامت جي نشانين مان هڪ وڏي نشاني هوندي، جيڪا انتهائي وقت ۾ ظاهر ٿيندي، جڏهن صرف شرير ماڻهو باقي رهندا.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ جو وعدو ۽ وعيد يقيني آهي، جڏهن ماڻهو گناهن ۽ سرڪشي ۾ حد کان وڌي وڃن ٿا ته الله جو عذاب جو حڪم لازم ٿي پوندو آهي.
• قيامت جون وڏيون نشانيون حق آهن، انهن تي ايمان رکڻ ضروري آهي، ته جيئن اسان تياري ۽ توبهه ڪريون.
• قرآن ۽ نبي ڪريم ﷺ جي آيتن تي يقين رکڻ ۽ انهن تي عمل ڪرڻ ئي ڪاميابي جو رستو آهي.
• الله تعاليٰ پنهنجي قدرت جو مظاهرو ڪري ٿو ته هو زمين مان اهڙي مخلوق پيدا ڪري سگهي ٿو جيڪا ڳالهائي، اهو ان جي بيحد قدرت جي نشاني آهي.
• اسان کي گناهن کان بچڻ ۽ الله جي حڪمن تي عمل ڪرڻ گهرجي، ته جيئن اسان انهن نشانين کي برداشت ڪرڻ جي حالت ۾ نه اچون.
• اها آيت اسان کي ياد ڏياري ٿي ته دنيا فاني آهي ۽ آخرت جي حساب ڪتاب لاءِ تيار رهڻ گهرجي، ۽ قرآن جي تعليمات تي يقين ۽ عمل سان ئي نجات ملندي.