Naml surasi — Oyat 86

Kalimalarning ma'nolari:

• Mubsiran: yorug' qilgan, narsalar ko'rinadigan holga keltirilgan.
• Sakan: tinchlik, osoyishtalik, dam olish.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo iymon keltirmaydigan, oxiratni inkor etuvchi kimsalarga murojaat qilib, ularni o'z atrofidagi ulug' mo''jizalarga nazar tashlashga chorlamoqda. Ular ko'rmaydilarmi? Alloh kechani ular dam olishlari, uyqu bilan orom olishlari uchun yaratdi. Kechasi inson tanasi charchoqdan forig' bo'lib, yangi kunga tayyorlanadi. Kunduzni esa yorug' qildi, toki odamlar unda ko'z bilan ko'rib, tirikchilik yo'llarini topib, mehnat qilib, rizq izlab yursinlar. Bu ikki ziddiyatli holat — tun va kunduzning almashinuvi, biri qorong'u va sokin, ikkinchisi yorug' va harakatli bo'lishi — o'z-o'zidan emas, balki hikmatli bir Yaratguvchi tomonidan boshqarilmoqda. Bu jarayon o'lim va qayta tirilishga o'xshaydi: kecha o'limga, kunduz esa qiyomatda tirilishga ishoradir. Har kuni bu manzara takrorlanadi, lekin ular bundan saboq olmaydilar. Darhaqiqat, bu tun va kunduzning almashinuvida, ularning tartibli kelishida, inson manfaatiga moslab yaratilganida, iymon keltiradigan qavm uchun ko'plab dalillar va oyatlar bordir. Ular bu belgilarni ko'rib, Allohning qudrati, yagonaligi va ulug' ne'matlarini tan oladilar.

Foydalar:

• Ushbu oyatdan olamdagi har bir narsa — tun va kunduz, yorug'lik va zulmat — inson manfaati uchun yaratilganini o'rganamiz. Bu Allohning bizga bo'lgan cheksiz rahmatini ko'rsatadi.
• Kechasi dam olish, kunduzi esa mehnat qilish — islomda ma'qul bo'lgan muvozanatli hayot tarzidir. Bu bizga vaqtni to'g'ri taqsimlashni o'rgatadi.
• Tabiatdagi bu oddiy hodisalar ham Allohning qudratiga dalil ekanini anglab, har kuni atrofimizdagi mo''jizalarga qarab, iymonimizni mustahkamlashimiz lozim.
• Bu oyat o'lim va qayta tirilish haqida fikr yuritishga undaydi: har kuni kecha va kunduz almashinishi — o'lim va tirilishning bir ko'rinishi. Bu esa oxiratga ishonchni kuchaytiradi.