سوره قصص — آیه 44

معانی کلمات:

• بِجَانِبِ الْغَرْبِی: کنارۀ سمت غربی (کوه طور) که محل میقات و مناجات موسی علیه‌السلام بود.
• قَضَیْنَا: مقرر کردیم، وحی فرستادیم و به انجام رساندیم.
• الْأَمْر: رسالت و تکلیف (فرمان نبوت و رسالت به فرعون).
• الشَّاهِدِینَ: حاضران و ناظران آن واقعه.

تفسیر آیه:

ای پیامبر اسلام! تو در کنار کوه طور در سمت غربی (آن‌جا که موسی علیه‌السلام به مناجات با پروردگارش مشرّف شد) حضور نداشتی، در آن هنگام که ما فرمان رسالت را به موسی وحی کردیم و او را برای دعوت فرعون و قومش برگزیدیم. تو از زمرۀ کسانی نبودی که شاهد آن رویداد بزرگ بودند تا بتوانی آن را از روی مشاهده و تجربه برای مردم بازگو کنی. پس آنچه تو از داستان موسی و بنی‌اسرائیل برای مردم بیان می‌کنی، نه از راه مشاهده و حضور، بلکه از طریق وحی الهی به تو رسیده است. این خود نشانه‌ای روشن بر صدق نبوت توست؛ زیرا تو نه در آن مکان بودی و نه در آن زمان می‌زیستی، و این اخبار غیبی تنها از سوی خداوند دانا و آگاه به تو تعلیم داده شده است.

فواید و پیام‌های آیه:

1. اثبات نبوت از طریق خبرهای غیبی: این آیه نشان می‌دهد که پیامبر اسلام صلی الله علیه وسلم بدون حضور در صحنه‌های تاریخی، از جزئیات آن‌ها آگاه است و این خود معجزه‌ای بر حقانیت رسالت اوست.
2. علم خداوند به همه چیز: خداوندی که این اخبار را به پیامبرش می‌آموزد، بر همه زمان‌ها و مکان‌ها احاطه کامل دارد و از گذشته و آینده آگاه است.
3. اعتبار وحی در نقل تاریخ: این آیه به ما می‌آموزد که منبع معتبر برای شناخت تاریخ انبیا و امت‌های گذشته، وحی الهی است، نه حدس و گمان یا روایت‌های تحریف‌شده.
4. آرامش دل مؤمن: وقتی مؤمن بداند که پیامبرش از جانب خداوند سخن می‌گوید و اخبارش مستند به وحی است، ایمانش استوارتر و دلش مطمئن‌تر می‌شود.
5. دعوت به توکل بر خدا: همان‌گونه که خداوند پیامبرش را در غیبت از صحنه‌ها یاری کرد و علم لازم را به او داد، مؤمنان نیز باید در کارهای خود بر خدا توکل کنند و از او مدد بخواهند.