Qəsəs surəsi — Ayə 45

Bəzi kəlmələrin mənası:

• أَنشَأْنَا: yaratdıq, meydana gətirdik.
• قُرُونًا: nəsillər, ümmətlər, ayrı-ayrı dövrlərdə yaşamış toplumlar.
• تَطَاوَلَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُ: onlara ömür uzun gəldi, yəni aradan çox vaxt keçdi və onlar unutdular.
• ثَاوِيًا: qalan, məskunlaşan, bir yerdə uzun müddət qalıb yaşayan.
• أَهْلَ مَدْيَنَ: Mədyən əhalisi, Mədyən diyarının sakinləri.
• تَتْلُو: oxuyub nağıl edən, söyləyən.
• مُرْسِلِينَ: göndərənlər, peyğəmbər göndərən.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Öz Rəsuluna (sallallahu aleyhi və səlləm) xitab edərək buyurur ki, Biz Musadan sonra neçə-neçə nəsillər, ümmətlər yaratdıq. Onların üzərindən uzun illər, uzun ömürlər keçdi. Zamanın uzanması onların qəlbini qatılaşdırdı, Allahın əhdini unutdular, Onun əmrlərini tərk etdilər. Onlar artıq peyğəmbərlərin gətirdiyi nurdan uzaqlaşmışdılar.

Ey Peyğəmbər! Sən Mədyən əhalisinin yanında qalıb yaşamadın ki, onların əhvalatını, Musanın (əleyhissəlam) orada nə illər keçirdiyini öz gözünlə görüb, sonra da onlara ayələrimizi oxuyub danışasan. Sən orada məskunlaşmış bir şəxs deyildin. Bəs bu dəqiq xəbərləri hardan bilirsən? Bu, sənin öz ağılınla, öz tədbirinlə əldə etdiyin bilgi deyil. Əksinə, Biz səni peyğəmbər olaraq göndərdik, vəhy nazil etdik və bu xəbərləri sənə bildirdik. Uzaq keçmişdə baş verənləri sənə Öz elmimizlə öyrətdik.

Bu ayə açıq-aydın göstərir ki, Quran Allahın vəhyidir, insan sözü deyil. Çünki heç bir insan, heç bir tarixçi, heç bir alim keçmişdə baş verənləri bu qədər dəqiq, bu qədər təfərrüatlı və bu qədər doğru şəkildə nəql edə bilməz. Bu, yalnız hər şeyi bilən, hər şeydən xəbərdar olan Allahın kəlamıdır.

Ey insan! Bu ayə sənə xatırladır ki, zaman keçdikcə qəlblər qatılaşır, əhdlər unudulur, iman zəifləyir. Ona görə də hər an Allaha yönəlməli, Onun əhdini xatırlamalı, Quranı oxuyub ürəyini canlı saxlamalısan. Unutma ki, səni yaradan, sənə ömür verən, səni hidayətə çağıran Allahdır. O, peyğəmbərlər göndərdi, kitablar nazil etdi ki, bəşəriyyət doğru yolda olsun. Gəl, bu dəvətə qulaq as, qəlbini Allaha aç, Onun kəlamına sarıl. Quran sənin üçün bir nurdur, bir rəhmətdir, bir xilaskardır. Onu oxu, düşün, əməl et və Allahın razılığını qazanmağa çalış.