Qasos surasi — Oyat 59

Kalimalarning ma'nolari:

• Ummiha – uning (qishloqlarning) eng buyugi, markazi. Bu yerda Makka nazarda tutilgan.
• Yatlu – tilovat qiladi, o'qiydi.
• Zolimun – zulm qiluvchilar, ya'ni kufr va gunohlar bilan o'zlariga zulm qilganlar.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Robbingiz hech qachon qishloqlarni – ayniqsa Makka atrofidagi qishloqlarni – halok qiluvchi emas edi. Chunki Uning odati shundayki, avvalo qishloqlarning eng buyugi bo'lgan Makkaga (yoki har bir hududning markaziy shahriga) Rasul yuboradi. O'sha Rasul ularga Allohning oyatlarini tilovat qilib, ularni xohish-istakka chorlaydi va azobdan ogohlantiradi. Rasul kelmasidan oldin hech bir qavm halok qilinmaydi – bu Allohning adolatidir.

Keyin Alloh taolo yana bir muhim haqiqatni bayon qiladi: Biz qishloqlarni halok qiluvchi emasmiz, faqat ularning aholisi zolim bo'lgan hollardagina halok qilamiz. Ya'ni ular kufr, shirk va gunohlar bilan o'z nafslariga zulm qilganlarida, Alloh ularni halok qiladi. Agar ular to'g'ri yo'lda bo'lsalar, Alloh ularni halok qilmaydi. Rasul kelgach, u yoki iymon keltirib najot topadilar, yoki kufrda davom etib, zolim bo'lganlari uchun halok bo'ladilar.

Foydalar:

1. Allohning rahmati va adolati kengdir – U hech qachon odamlarni ogohlantirmasdan, hujjat yetkazmasdan halok qilmaydi. Bu Allohning bandalariga bo'lgan marhamatini ko'rsatadi.
2. Rasul yuborilishi – Allohning eng katta ne'matlaridan biridir. Chunki u orqali odamlar to'g'ri yo'lni topadilar va azobdan qutuladilar.
3. Har bir inson o'z qilmishiga yarasha jazolanadi. Zulm – halokatning sababidir. Shuning uchun har bir musulmon zulmdan qochishi va adolatli bo'lishi kerak.
4. Bu oyat musulmonlarga Allohning huzurida hech kimga zulm qilinmasligini, balki har bir ishda hikmat va adolat borligini o'rgatadi. Bu esa insonni Allohga bo'lgan ishonchini mustahkamlaydi.