Qasos surasi — Oyat 60

Kalimalarning ma’nolari:

• “Mata’ul-hayotid-dunya”: Dunyo hayotining o‘tkinchi zavq-safosi va foydalanish ashyosi.
• “Zinatuha”: Dunyoning ko‘rk-ziynati, bezagi.
• “Ma indalloh”: Alloh huzuridagi narsa — ya’ni oxiratdagi savob va mukofot.
• “Abqo”: Doimiy, abadiy qoluvchi, tuganmas.

Tafsir:

Ey insonlar! Sizlarga berilgan har qanday narsa — mol-mulk, farzandlar, salomatlik, obro‘-e’tibor va boshqa ne’matlar — barchasi shu dunyo hayotining o‘tkinchi matosi va ko‘rk-ziynatidir. Siz ular bilan bir muddat zavqlanasiz, foydalanasiz, lekin bu narsalar oxir-oqibat tugaydi, eskiradi va yo‘q bo‘lib ketadi. Ular abadiy emas.

Ammo Alloh huzurida — ya’ni Uning buyruqlariga itoat qilgan, Uning avliyolariga va’da qilingan narsa — jannat ne’matlari, cheksiz savob va mukofotlar — bundan ham yaxshiroqdir va bundan ham abadiydir. Chunki dunyo matosi o‘tkinchi, Alloh huzuridagi narsa esa doimiy va tuganmasdir. Dunyo ziynati qanchalik ko‘rkam bo‘lmasin, u foniy, oxirat ne’matlari esa boqiy.

Ey odamlar! Aql-idrokingizni ishlatib, o‘ylab ko‘rmaysizlarmi? Qaysi biri afzal: tugaydigan, o‘tkinchi narsami yoki abadiy qoladigan, hech qachon tugamaydigan narsami? Aql egasi bo‘lgan kishi, albatta, boqiy narsani foniy narsadan ustun qo‘yadi. Shunday ekan, dunyoning o‘tkinchi lazzatlariga berilib, oxiratning abadiy ne’matlarini qo‘ldan boy bermang.

Foydalar:

1. Bu oyat mo‘minlarga dunyo hayotining haqiqiy qiyofasini ko‘rsatadi: u o‘tkinchi va aldovchi, shuning uchun unga berilib ketmaslik kerak.
2. Alloh huzuridagi savob va mukofotning eng yaxshi va eng abadiy ekanini o‘rgatadi, bu esa insonni yaxshi amallarga undaydi va sabr-qanoatga chorlaydi.
3. Aql-idrokni ishlatishga da’vat qiladi — inson o‘z aqli bilan yaxshini yomondan, boqiyni foniy narsadan ajrata olishi kerak.
4. Bu oyat mo‘min qalbini dunyoga bog‘lanib qolishdan tozalaydi va uni oxiratga intilishga, Allohning roziligini topishga undaydi — bu esa haqiqiy baxt va saodatning kalitidir.