سوره عنکبوت — آیه 14

معانی کلمات:

• لَبِثَ: ماند و درنگ کرد، اقامت گزید.
• الطُّوفَان: سیل عظیمی که همهجا را فرا میگیرد و غرق میکند؛ عذابی که از آسمان بر آنان نازل شد.
• ظَالِمُونَ: مشرکان و کسانی که با کفر و طغیان، بر خود ستم روا داشتند.

تفسیر آیه:

به یقین، ما نوح را بهسوی قومش به رسالت فرستادیم تا آنان را به یکتاپرستی و ترک شرک دعوت کند. او در میان آنان نهصد و پنجاه سال درنگ کرد و در تمام این مدت طولانی، شبانهروز آنان را به راه حق فرا خواند و از عذاب الهی بیم داد؛ اما آنان جز تکذیب و سرکشی، پاسخی برای او نداشتند و بر کفر و گمراهی خود اصرار ورزیدند. سرانجام، چون اندازهی صبر و مهلت الهی به پایان رسید و آنان سزاوار عذاب شدند، خداوند طوفانی سهمگین بر آنان فرستاد که همهجا را فرا گرفت و همگی را غرق کرد، در حالی که مشرک و ستمکار بودند و با کفر و طغیان خود، بر خویشتن ستم کرده بودند. ذکر "هزار سال" در ابتدا برای عظمت و طولانیبودن مدت دعوت است و سپس استثنای پنجاه سال، مجموع دقیق مدت را روشن میسازد تا عبرتآموز باشد.

فواید و درسهای آیه:

• صبر و استقامت در دعوت به حق، از والاترین ویژگیهای پیامبران است؛ نوح نهصد و پنجاه سال با وجود تکذیب قوم، هرگز از دعوت دست نکشید و این درس بزرگی برای ماست که در راه هدایت دیگران، خسته و ناامید نشویم.
• مهلت و تأخیر عذاب الهی نشانهی رحمت و فرصت برای توبه است، اما سرپیچی از دعوت پیامبران، سرانجامی جز هلاکت و نابودی ندارد.
• ستم بر خویشتن (شرک و کفر) بدترین نوع ظلم است که انسان را از رحمت خدا دور میکند و عذاب را به دنبال میآورد؛ پس باید از آن بپرهیزیم و به توحید و اطاعت از خداوند پناه آوریم.