Ankabut surasi — Oyat 48

Kalimalarning maʼnolari:

• Tatlu: Oʻqir eding.
• Takhtuhu: Yozar eding.
• Yaminik: Oʻng qoʻling.
• Izan: Oʻshanda, agar shunday boʻlganda edi.
• Mubtilun: Botilni (yolgʻon va haqsiz narsani) keltiruvchilar, haqni inkor etuvchilar.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Siz Qurʼon nozil boʻlishidan oldin hech qanday kitobni oʻqimagan edingiz va uni oʻng qoʻlingiz bilan yozmagan edingiz. Siz na o'qishni, na yozishni biladigan ummiy (savodsiz) inson edingiz. Qavmingiz orasida shuhrat topgan bu holatingiz ularga yaxshi maʼlum edi.

Agar siz ilgari o'qish-yozishni bilganingizda edi, haqni inkor etuvchi botil ahli shubha qilib: "U bu Qur'onni o'zidan oldingi kitoblardan o'qib olgan yoki boshqa manbalardan ko'chirib yozgan", deyishlari mumkin edi. Lekin Alloh taolo sizni butunlay savodsiz qilib yubordiki, bu Qur'onning Alloh tomonidan nozil bo'lganligi va sizning haqiqiy payg'ambar ekanligingiz har qanday shubhadan xoli bo'lsin. Bu esa sizning risolatingizning eng katta mo''jizalaridan biridir.

Olingan foydalar:

• Payg'ambarimizning savodsizligi uning eng buyuk mo''jizalaridan biri bo'lib, Qur'onning Alloh tomonidan nozil qilinganligining yorqin dalilidir. Bu hol insonni Islomning haqiqatiga ishonishga yetaklaydi.
• Alloh taolo o'z payg'ambarini har qanday shubha va tuhmatlardan himoya qilgan. Bu esa mo'minlarga Allohning o'z bandalarini himoya qilishiga bo'lgan ishonchni mustahkamlaydi.
• Bu oyatda ilm olishning fazilati hamda savodsizlikdan qutulishga undash bor, chunki Alloh taolo o'z payg'ambarini savodsiz qilib yuborgan bo'lsa-da, unga ilmi ladunni (o'z huzuridagi ilmini) bergan.
• Haq yo'lidagi har bir da'vatda Allohning yordami va himoyasi borligini, botil ahli har qanday holatda ham haqni inkor eta olmasligini bildiradi.